Ƙamus ɗin Hausa wanda yake bada ma’ana da bayanin kalma cikin harshen Hausa ayanar gizo-gizo cikin sauƙi
Ƙoshiya - Tana nufin cokali ko babban abin juyawa da aka yi da duma, wanda ake amfani da shi wajen ɗiba ko jujjuya abinci.
Misali: Ta jujjuya miyar da ƙoshiya kafin ta sauke tukunya.
ENG: Wooden Ladle (A turance tana nufin ƙoshiya)
Ƙota - Tana nufin sandar da ake riƙewa a gatari, fartanya, ko makamancinsu.
Misali: Ƙotar fartanyar ta karye yayin da yake noma.
ENG: Handle of an axe or hoe (A turance tana nufin ƙota)
Ƙoto - Tana nufin ba wa mutum ko dabba abinci, ko kuma aikin ciyarwa gaba ɗaya.
Misali: Ƙoton kaji yana buƙatar kulawa da kuma lokaci.
ENG: Feeding (A turance tana nufin ƙoto)
Ƙozo - Tana nufin babban kwaɗo.
Misali: Masunta sun kama ƙozo a bakin ruwa da yamma yayin da suke kamun kifi.
ENG: Large Edible Toad (A turance tana nufin ƙozo)
Ƙoƙari - Tana nufin ƙwazo ko amfani da ƙarfi da himma domin cimma wani buri ko nasara.
Misali: Ƙoƙarinsa wajen karatu ya sa ya yi nasara a jarabawa.
ENG: Effort (A turance tana nufin ƙoƙari)
Ƙoƙarta - Tana nufin amfani da dukkan ƙarfi da himma wajen cimma wani abu.
Misali: Ta ƙoƙarta sosai wajen kammala aikinta a kan lokaci.
ENG: Try hard (A turance tana nufin ƙoƙarta)
Ƙoƙe - Tana nufin dusashewa ko raguwar launi.
Misali: Launin zanen ya ƙoƙe saboda yawan wankewa da take yi.
ENG: Fade (A turance tana nufin ƙoƙe)
Ƙoƙi - Tana nufin matar Gizo, wanda sanannen jarumi ne mai dabara a tatsuniyoyin Hausawa. Ana yawan ambatonta a cikin labaran gargajiya tare da Gizo.
Misali: A tatsuniyar jiya, Ƙoƙi ta taimaka wa Gizo wajen warware matsalolinsa.
ENG: Wife of Gizo (a trickster hero in Hausa folklore) (A turance tana nufin Ƙoƙi)
Ƙoƙi-ƙoƙi - Tana nufin wani irin ƙwaro kore mai dogayen ƙafafu da hannaye masu kama da mutum mai yin addu’a.
Misali: Yara sun ga ƙoƙi-ƙoƙi a jikin bishiya suna kallon yadda take motsi.
ENG: Praying Mantis (A turance tana nufin ƙoƙi-ƙoƙi)
Ƙoƙo - Tana nufin ƙaramar ƙwarya da ake amfani da ita wajen shan ruwa, nono, ko mulmula tuwo ko adana wasu abubuwa.
Misali: Ta ɗebo nono a cikin ƙoƙo za ta kai wa maƙota.
ENG: Small Calabash (A turance tana nufin ƙoƙo)