Tag: ilimi

  • Addu’o’in Tashi Daga Barci

    Addu’o’in Tashi Daga Barci

    “Alhamdu lillaahil- lazii ahyaana ba’ada maa amaatanaa wa’ilaihin nushuuru”.

    {Dukkan yabo ya tabbata ga Allah wanda ya rayar da mu bayan ya ɗauki rayukanmu, kuma zuwa gare shi yake}.

    Annabi, tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi, ya ce; wanda ya farka da daddare yace:

    “Laa’ilaha illallahu wahdahu la shariikalahu lahul mulku walahul hamdu wahuwa alaa kulli shai’in ƙadiirun. Subhanallahi wal hamdu lillaahi walaa ilaaha illallahu Allahu akbaru walaa haula walaa ƙuwwata illaa bil laahil aliiyil aziimi, Rabbigfirlii”.

    {Babu abin bautawa da gaskiya sai Allah, shi kaɗai, babu abokin tarayya a gare shi; mulki da yabo nasa ne, kuma shi Mai iko ne a bisa komai, Tsarki ya tabbata ga Allah, kuma dukkan yabo ya tabbata ga Allah, babu abin bautawa da gaskiya sai Allah, kuma Allah shi ne mafi girma, kuma babu dabara babu ƙarfi sai ga Allah, Maɗaukaki, mai girma Ya Ubangijina! Ka gafarta mini}.

    Wanda ya faɗi wannan za a gafarta masa, idan kuma ya yi addu’a za a amsa masa, idan kuma ya tashi ya yi alwala, ya yi sallah za a karɓi sallarsa.

    “Alhamdu lillaahil lazii afaani fii jasadii waradda alayya ruuhi wa’azina lii bi zikrihi”

    {Dukkan yabo ya tabbata ga Allah, wanda ya ba ni lafiya a jikina, kuma ya dawo min da raina, kuma ya ba ni izinin ambatonsa}.

    “Inna fii khalƙis- saamaawati wal ardhi wakhtilaafil laili wannahari la ayaatil li ulil albaab allaziina yazkurunallaaha ƙiyaaman waƙu’udan wa alaa junuubihim wayata fakkaruuna fii khalƙis- samaawati wal ardhi rabbanaa maa khalaƙta hazaa baaɗilan subhaanaka faƙinaa azaban naari rabbanaa innaka man tudkhilun nara faƙad akhzaitahu wamaa liz zaalimiina min ansaari rabbanaa innanaa sami’ina munaadiyan yunadii lil imani an aminuu bi rabbikum fa’amanna rabbanaa fagfirlanaa zunuubanaa wa kaffir annaa sayyi’ atinaa watawaffanaa ma’al abraar rabbanaa wa atinaa maa wa’adtanaa alaa rusulika walaa tukhzina yaumal ƙiyaamati innaka laa tukliful mii’ada fastajaaba lahum rabbuhum annii laa udhi’u amala amilin minkum min zakarin au ansaa ba’adhukum min ba’adhin fallaziina haajaruu wa ukhrijuu min diyaarihim wa uzuu fii sabiili waƙaataluu wa ƙutiluu la’ukaffiranna anhum sayyi’ atihim wala udkhilannahum jannatin tajrii min tahtihal anhaaru laziina kafaruu fil bilaadi mataa’un ƙaliilun summa ma’awaahum jahannamu wa bi’isal mihaadu laakinil laziina taƙau rabbahum lahum jannatun tajrii min tahtihal anhaaru khaalidiina fiihaa nuzulan min indil laahi khairun lil abraar wa’inna min ahlil kitaabi laman yu’uminu bil laahi wamaa unzila ilaikum wamaa unzila ilaihim khaashi’ina lillaahi laa yashtaruuna bi ayaatil laahi samanan ƙaliilan ulaa’ika lahum ajruhum inda rabbihim innal laaha sari’ul hisaabi yaa ayyuhal laziina aamanuus biruu wa saabiruu wa raabuɗuu Wattaƙullaaha la’allakum tuflihuuna”.

    (Ali imrana, aya ta 190 zuwa ƙarshen surar)

    {Haƙiƙa a cikin halittar sammai da ƙassai, da saɓawar dare da rana, lallai akwai ayoyi ga ma’abota hankula. (su ne) waɗanda suke ambaton Allah a tsaye da kuma a zaune da kuma a kishingiɗe, suke kuma tunani a kan halittar sammai da ƙassai (suna cewa):

    “Ya Ubangijinmu! Ba ka halicci wannan abu a banza ba. Tsarki ya tabbata gare ka, ka kiyashe mu azabar wuta. Ya Ubangijinmu! Haƙiƙa kai, duk wanda ka shigar da shi wuta, babu shakka ka kunyata shi. Azzalumai kuwa ba su da wasu mataimaka. Ya Ubangijinmu! Haƙiƙa mu, mun ji mai kira yana kira zuwa ga imani, cewa; ku yi imani da Ubangijinku. Sai muka yi imani.

    To ya Ubangijinmu! Ka gafarta mana zunubanmu, ka kuma kankare mana miyagun ayyukanmu, ka kuma karɓi rayukanmu tare da mutane nagari. Ya Ubangijinmu! Ka ba mu abin da ka yi mana alƙawari da shi a kan harshen manzanninka, kada kuma ka kunyata mu ranar alƙiyama. Haƙiƙa, kai ba ka saɓa alƙawari.

    Sai Ubangijinsu ya amsa musu (cewa); Haƙiƙa, Ni ba zan tozarta aikin wani mai aiki ba daga cikinku, namiji ko mace sashinku daga sashi yake.

    To, waɗanda suka yi hijira, aka kuma fitar da su daga gidajensu, aka cuce su saboda Ni, suka kuma yi yaƙi, kuma aka kashe su, lallai zan kankare musu miyagun ayyukansu, kuma lallai zan shigar da su aljannatai waɗanda ƙoramu suke gudana ta ƙarƙashinsu; (wannan) sakamako ne daga Allah.

    Allah kuwa a wurinsa kyakkyawan sakamako yake. Kada kai- koman waɗanda suka kafirta a cikin garuruwa ta ruɗe ka. Jin daɗi ne ɗan ƙanƙani; sannan sakamakonsu wutar jahannama ce, tir da wannan makwanta.

    Amma, waɗanda suka ji tsoron Ubangijinsu, suna da aljannatai waɗanda ƙoramu suke gudana ta ƙarƙashinsu, masu dawwama a cikinsu; wannan liyafa ce daga Allah; abin da kuwa ya zo daga wajen Allah shi ya fi ga managarta, kuma haƙiƙa akwai daga ma’abota Littafi wanda yake yin imani da Allah da abin da aka saukar zuwa gare ku, da abin da aka saukar.

    Zuwa gare su, suna masu ƙanƙan da kai ga Allah, ba sa musanya ayoyin Allah da ɗan tamanni ƙanƙani. Waɗancan suna da ladansu a wurin Ubangijinsu. Haƙiƙa Allah mai hanzarta hisabi ne. Ya ku waɗanda suka yi imani! Ku yi haƙuri, kuma ku rinjayi kafirai a cikin haƙuri, kuma ku yi zaman dako, kuma ku ji tsoron Allah ko kwa rabauta}.

    (Ali Imran, 190 zuwa ƙarshen surar).

    Domin karanta cikakken bayani a kan Yadda Ake Addu’ar Sanya Tufafi danna nan.

    Domin karanta cikakken bayani a kan Ladubban Addu’a A Musulunci danna nan.

    Wannan bayanin an ciro shi ne daga littafin Garkuwar Musulmi Ta Addu’o’i Daga Alƙur’ani Da Sunna; wanda Sheikh Sa’id Ibn Wahf Al-Kahdani ya wallafa shi; Domin karanta cikakken littafin danna nan.

  • Yadda Ake Noman Wake

    Yadda Ake Noman Wake

    Wake muhimmin abinci ne wanda yake da matuƙar amfani a jikin mutane da dabbobi. Akwai manyan kasuwanni da ake sayar da wake, kuma manoma suna sarrafa harawar wake don sayarwa a lokacin rani don samun kuɗin shiga da kimanin kashi ashirin da biyar cikin ɗari (25%).  

    Danna na domin dauko cikekken littafin

    Wake na taka muhimmiyar rawa wajen samar da sinadarin takin Nitrogen ga amfanin gona (kamar masara, gero da dawa); idan ana sauya abin da aka shuka bayan damina uku zuwa huɗu da wake ko waken soya, musamman a sauran wurare. Wake baya buƙatar a yawaita masa takin zamani, sabo da sauyi na inganta ƙasar gona. Wannan ƙasida na bayyana mana dabarun noman fari da jan wake da nufin taimakawa masu noman waken don riba.

    Hoto na farko: Gonar wake

    Gyaran Gona

    • Ka yi sassabe da sharar gona kafin damina, sannan in damina ta faɗi, ka yi feshin maganin ciyawa glyphosate (round-up) wanda aka fi sani da Randon adadin lita huɗu (4) a faɗin hecta ɗaya.
    • Bayan sati biyu, sai a yi kaftu, ko kuma haro ko a yi huɗa, daga bisani sai a yi shuka.

    Gonar da ta dace a Noma Wake

    • Lokacin damina, ana iya noman wake a nau’o’in ƙasa masu yawa, amma zai fi kyau a gonakin tudu, wuri mai yashi-yashi kuma mai tsanewa da wuri.
    • In kuma da rani ne, za a noma waken, sai a sami gona a kusa da wurin da za a sami isasshen ruwa. (Wato korama ko dam ko rijiya mai ruwa).

    Yanayin da Wake yake Buƙata

    • Ana iya noman wake a lokacin damina da lokacin rani, muddin akwai yanayin zafi kimanin awa 28-30 a dare da rana a lokacin noman wake.
    • Wake yana yabannya mai kyau a wuraren da ake samun ruwan sama da ya kai kamar kimanin ma’aunin 500-1200mm a shekara.
    • Amma saboda sabbin irin wake da aka samu, yanzu ana noma wake a wurare masu samun ƙarancin ruwan sama kamar ƙasa da ma’auni 500mm a shekara.      
    • Wake yana jure fari, kuma ana iya noma shi a gona mai yashi ko kuma saimon gona

    Zaɓen Irin Wake don Shuka                                                                  

    • Ka zaɓi irin waken da ya fi dacewa da yanayin gonarka, ana zaɓen irin waken ne bisa la’akari da yawan kwanakin da yake ɗauka a gona kafin ya nuna da kuma yawan buhunan da yake bayarwa a hecta ɗaya, da jure ƙarancin ruwa, da jure wa ƙwari da cututtuka.
    • Kuma a yi lakari wajen zaɓen irin wake ta lura da launinsa da kuma girman ƙwayarsa.

    Adadin Irin da Ake Buƙata

    • Ka yi amfani da kilo (12-25) sha biyu zuwa ashirin da biyar na irin wake a hecta ɗaya.
    • Wannan ya danganta ga kalar irin waken, girman ƙwayar waken da tsarin noman shi
    • Ana buƙatar irin wake mai yawa idan waken mai yaɗo ne?
    • Ba a buƙatar iri da yawa indai waken mai yaɗo ne.

    Wanki da Gyaran Iri don Shuka

    • A wanke irin wake kafin shuka, gyara irinka, kafin shuka kuma a yi amfani da maganin wanke iri mai inganci saboda cututtukan dake cikin irin ko cikin ƙasa. Cututtuka da tsuntsaye suna kai hari ga wake kafin ya tsira da bayan ya tsiro.
    • Maganin wanke irin ya haɗa da MASHAL 2 percent APRON STAR, ALL STAR, DRESS FORCE SEED PLUS e.t.c. yi amfani da gram 10 domin wanke kilo 2-5 na iri.
    • Ka wanke hannunka da kyau da sabulu da ruwa bayan wankin iri da shuka.

    Danna na domin dauko cikekken littafin

    Shukar Wake:

    • A lokacin damina, kada ka yi gaggawar shuka wake don kada ya nuna a tsakiyar damina, kuma kada ka yi jinkiri sosai don gujema matsalar ɗaukewar ruwan sama da wuri.
    • Abu mai muhimmanci wadda za ka yi la’akari da shi, shi ne, ka gane lokacin da ruwan saman ya fara da kuma tsawon lokacin da yake ɗaukewa da kuma tsawon lokacin da waken yake ɗauka kafin ya nuna.
    • Mafi yawan waken da yake yaɗo da mai girma a tsugune suna lura da faɗuwar rana kafin su fara fure.

    Tazarar Shukar Wake

    • Ana shuka wake mai yi a tsugune a tazarar kimanin 50cm a tsakanin kunya da kunya da kuma tazarar kimanin 20cm a tsakanin shuka da shuka. Wake mai yaɗo ana shuka shi a tazarar 75cm tsakanin kunya da kunya, 50cm tsakanin tushen wake zuwa wani tushen.

    Zurfin Shukar Wake

    • Ana shuka wake a adadin zurfi na 2.5cm zuwa 5cm. Shukar farin wake fiye da zurfi na 5cm zai haifar da jinkiri wajen tsirar sa.
    • Idan ya yi zurfi sosai yana iya ruɓewa ko ya tsiro ɗaiɗai.

    Adadin Takin da Wake Yake Buƙata

    • Noman wake ba ya buƙatar taki mai yawa.
    • Ya kamata a yi amfani da takin NPK 15;15;15, kowace hecta ɗaya a sa mata buhun taki biyu a lokacin huɗan gonan ko takin SUPA SSP 30kg bayan shuka.

    Magance Ciyawa da Wuta-Wuta

    • A nome ciyawa aƙalla sau biyu. Noma na farko makonni biyu bayan shuka, sannan noma na biyu makonni huɗu zuwa biyar bayan shuka.
    • A iya amfani da maganin ciyawa wajen magance ciyawa a gonar farin wake
    • Wuta-wuta tana kawo illa sosai a gonar wake, takan fita a tushen waken ta dankwafe shi, ta hana shi fitowa ko girma, ganyensa ya rinƙa bushewa, kuma ya daina ‘ya’ya.
    • Saboda haka, ya kamata a cire wuta-wuta tun tana ’yar ƙaramar yabanya, kafin ta yi fure kuma yana da kyau a shuka wake mai jure wa wuta-wuta.
    Hoto na biyar: Wuta-wuta a gonar wake

    Kwarin Wake da Maganinsu

    • Matsalar ƙwarin wake su ne babban ƙalubale a kan harkar noman wake a Nijeriya. Ƙwarin sun kasu kashi uku:
    Hoton na shida: Tsutsar wake

    1. Ƙwari masu lalata ganyen wake kafin fure/huda.

    2. Ƙwari masu lalata wake a lokacin fure/huɗa.

    3. Ƙwari masu lalata wake bayan ya saki ‘ya’ya.

    Dabarun Magance Kwari a Gonar Wake

    • Wake yana buƙatar feshi sau biyu ko sau uku ya danganta ga yanayin ɓarnar ƙwari a gonar.

    Feshin farko: Ka yi feshin farko a tsakanin kwana talatin (30); ko talatin da biyar (35) bayan shuka lokacin da wake zai fara fure.

    Feshi na biyu: Ka yi feshi na biyu kwana goma bayan feshin farko a lokacin da waken yake fure.

    Feshi na uku: Ka yi feshi na uku idan ya zama dole, kwana goma da yin feshi; na biyu idan akwai mummunan farmaki daga ƙwarin wake MAIKOT (MARUCA) da kuma ƙwaro mai tsotse kalaben wake.

    Roron Wake

    • Ka yi roron waken a lokacin da ‘ya’yan waken suka bushe.
    • Wake mai zuwa da wuri da kuma wanda baya yaɗo, ana roro sau ɗaya.
    • Wake mai yaɗo kamar kanannaɗo a kan yi roro sau biyu ko sau uku.
    Hoto na bakwai: Roron Wake

    Ajiyar Wake

    • Ka ajiye wake a mazubin da iska bata shiga kamar duro ko buhun leda ko jarka
    • Ka ajiye tsabar waken ta hanyar jera su a buhu mai leda a ciki ko kuma ta hanyan ninka buhuna uku.

    Ajiyar Wake Na Lokaci Mai Tsawo

    • Ka yi amfani da maganin ƙwari mai suna samanda gari (Phostoxine). Ka lulluɓe maganin da tsumma ko takarda mai laushi wato (Toilet paper) ƙwaya ɗaya ko biyu sannan ka saka a cikin buhun wake mai nauyin kilo ɗari (100kg).
    • Kada ka yi amfani da, ko ka sayar da tsabar waken da aka cuɗanya shi da maganin ajiya har sai bayan wata shida.
    • Ka tabbata da tsaftar ma’ajiya, kuma duk sati biyu ka duba ko za a sami wani canji a yanayin ajiyar waken.

    Danna na domin dauko cikekken littafin

    Domin karanta cikakken bayani a kan Jagoran Noman Shinkafa A Najeriya danna nan.

    Domin karanta cikakken bayani a kan Noma A Najeriya danna nan.

  • Addu’a A Lokacin Da Mutum Zai Hau Abin Hawa

    Addu’a A Lokacin Da Mutum Zai Hau Abin Hawa

    Bismil laahi wal hamdu lil laahi subhaanal lazii sakkhara lanaa hazaa wamaa kunnaa lahu muƙriniina wa innaa ilaa rabbinaa lamunƙalibuuna, alhamdu lil laahi, alhamdu lil laahi, alhamdu lil laahi, Allaahu akbar, Allaahu akbar, Allaahu akbar, subhaanakal laahumma innii zalamtu nafsii fagfirlii fa’innahu laa yagfiruz zunaaba illaa anta”.

    {Da sunan Allah. Dukkan yabo ya tabbata ga Allah. Tsarki ya tabbata ga (Ubangiji) wanda ya hore mana wannan (abin hawa); ba mu kasance masu ikon sarrafa shi ba. Haƙiƙa mu masu komawa ne zuwa ga Ubangijinmu. Dukkan yabo ya tabbata ga Allah. Allah ne mafi girma. Tsarki ya tabbata gare ka, ya Allah! Haƙiƙa ni na zalunci kaina, ka gafarta min, domin babu wanda yake gafarta zunubai sai kai}.

    Domin karanta cikakken bayani a kan Yadda Ake Addu’ar Idan Mutum Zai yi Tafiya danna nan.

    Domin karanta cikakken bayani a kan Yadda Ake Addu’a Idan Mutum Yana So Allah Ya Biya Masa Buƙata Cikin Gaggawa danna nan.

    Edita; RMK

  • Yadda Ake Addu’ar Shiga Kasuwa

    Yadda Ake Addu’ar Shiga Kasuwa

    Addu’ar Shiga Kasuwa – “Laa ilaaha illallaahu wahdahu laa shariika lahu, lahul mulku walahul hamdu yuhyii wa yumiitu wahuwa hayyun laa yamuutu bi yadihil khairu wahuwa alaa kulli shai’in ƙadiirun”.

    Fassarar addu’ar:

    {Babu abin bautawa da gaskiya sai Allah, shi kaɗai; babu abokin tarayya a gare shi. Mulki nasa ne (shi kaɗai); Yana rayarwa, yana matarwa, kuma shi Rayayyene Wanda ba ya mutuwa. Dukkan alheri a Hannunsa yake, kuma shi Mai iko ne a kan komai}.

    Domin karanta cikakken bayani akan Addu’ar Matafiyi Ga Mazaunin Gida danna nan.

    Domin karanta cikakken bayani akan Yadda Ake Addu’ar Nema Wa Yara Samun Karatu Da Raba Su Da Abokanan Banza danna nan

  • Jagoran Noman Masara A Nijeriya

    Jagoran Noman Masara A Nijeriya

    Gabatarwa

    Masara tana ɗaya daga cikin amfanin gonar da aka fi nomawa a Najeriya. Ita ce ta fi sauran amfanin gona yawan faɗin ƙasa da ake noma ta. Noman masara yana ƙara bunƙasa a Najeria sakamakon ƙaruwar fasaha da dabarun noma. Masara ita ce abinci mafi muhimmanci ga jama’a, dabbobi da masana’antu a Najeriya.

    Sama da manoma miliyan hamsin (50m) ke noman masara da kuma mutane miliyan casa’in a wajen sarrafa ta da amfani na yau da kullum.

    Yanayin Da Masara ke Buƙata

    • Masara tana buƙatar yanayin mai ɗumi
    • Matsakaicin yanayin zafi = 20 zuwa 35 0C
    • Masara ba ta son yanayin zafi ya yi ƙasa da 30 0C
    • Yawan ruwan sama da masara ke buƙata = Mili-mita ɗari biyar zuwa ɗari tara

    Aikace Aikacen Noman Masara

    • Ka zaɓi wurin da ba ya riƙe ruwa kuma mai nagarta.
    • Ka kaucewa wuri mai tudu da kwari mai riƙe ruwa
    Hoto na Ɗaya: Wurin da ya dace da noman Masara
    • Sassaɓe gonarka kuma ka ƙona sharar
    • Ka yi kaftu sannan harrow da tantan ko shanun huda
    • Ka ja kunnyoyi da tazarar 75cm tsakanin kunya da kunya.

    Gyaran Gona

    Zaɓin Irin Shuka

    • Ka zaɓi ingantaccen Iri.
    • Ingantaccen iri yana jure wa cututtuka da ƙwari.
    • Ingantaccen iri yana bayar da amfani mai yawa
    Hoto na huɗu: Irirrikan Masara

    Yawan irin da zai shuka Kadada ɗaya

    • Kilo giram 15-20 ake buƙata don shuke kadada ɗaya.

    Wankin Iri

    • A wanke iri kafin shuka da maganin da ake kira Apron plus ko ire-iren shi.
    • A wanke iri daidai lokacin da za a yi shuka.
    • Fakiti ɗaya na Apron plus (10g) za a wanke kilo 3 na irin masara.

    Shuka:

    Lokacin Shuka

    • An fi so a yi shuka lokacin da ruwan sama ya kankama, misalin ƙarshen watan Mayu zuwa sati biyu na watan Yuni. (Karshen watan biyar zuwa sati biyu na watan shida).

    Yadda Za A Yi Shuka

    • Shuka iri ƙwaya ɗaya a rami mai zurfin santi-mita uku zuwa biyar (3-5cm).
    • Tazara tsakanin tushe da tushe a santi-mita ashirin da biyar (25cm) zai bada tushe 53,200 a kadada.
    Hoto na biyar: Yadda ake shukan Masara

    Nome Ciyawa

    Noma Da Fartanya:

    • Noman farko sati 2 zuwa 3 bayan shuka
    • Noma na biyu sati 5 zuwa 6 bayan shuka

    Maganin Ciyawa:

    • Lasso GD                                  Lita 4 zuwa 5 a kadada ɗaya (4-5 lts/ha)
    • Atrazine   Liquid                        Lita 4 zuwa 5 a kadada ɗaya (4-5 lts/ha)
    • Atrazine powder                        Kilo giram 1.5 zuwa 3 a kadada ɗaya (1.5-3kg/ha)
    • Primagram                                  Lita 3 a kadada ɗaya (3lts/ha)
    • Zuba gwangwanin madara biyu zuwa biyu da rabi (2-2.5) na magani a gorar feshi (CP 15) sai ka zuba ruwa lita 15.
    • Fesa magani kwana 1 zuwa 2 da shuka
    • Fesa magani yayin da gonar take da lema

    Hoto na shida: Yadda ake feshin maganin ciyawa.

    Sa/Zuba Taki

    • Ana saka wa masara taki sau biyu (Sati 2 da Sati 4 – 6) bayan shuka
    • Sa Taki na farko Kamfa (NPK):

    Idan 15:15:15 = buhu 8 a kadada ɗaya

    Idan 20:10:10 = buhu 6 a kadada ɗaya

    • Sa Taki na biyu mai gishiri (UREA):

    Urea 46:0:0 = buhu 2 a kadada ɗaya

    • Ka saka gram 8 na NPK (Kimanin marfin Coca-Cola)
    • Ka tona rami a kusa da tushen masarar (8-10 cm).
    Hoto na bakwai: Yadda ake sa taki a Masara

    Ban-ƙasa

    • Ka yi ban-ƙasa sati 6 bayan shuka ko da garmar hannu ko ta shanu.
    • Ban-ƙasa yana hana masara ta kwanta, kuma yana rufe jijiyoyin masara.
    • A kula kada a yi wa masara illa lokacin ban-ƙasa.
    Hoto na takwas: Ban-ƙasan Masara da shanun huda

    Ƙwari da Cututtuka

    • Ƙwari da cututtuka suna rage samun amfani a gonar masara.
    • Shuka da wuri tare da wanke irin masara suna taimakawa wajen rage illar ƙwari da cututtuka.
    • Ana son canja amfani a gona bayan shekaru ana shuka masara.
    • Maize borer = Yana shiga karar masara ko goyonta
    • Grass moth = Yana cinye masara tun tana ƙarama har ta girma.
    • Rootworm beetle = Yana cin jijiyar masara har ta kai ga faɗuwa
    • Maize flea beetle = Yana saka cuta mai suna(bacterial leaf blight).

    Cututtukan Masara

    • Maize smut = Tana kama goyon masara sai ta samar da ɓangaren da babu ƙwayar masara
    • Maize rust = Tana saka wani ɓangaren ganyen masara ya zama kamar ya yi tsatsa.
    • Maize anthracnose Tana saka ruɓewar ganye da karan masara.

    Hanyoyin Magance Cututtukan Masara

    • Yin shuka a kan lokaci tare da wanke iri yana rage haɗarin cututtuka
    • Shuka ingantaccen iri mai jure cututtuka
    • Kada a shuka masara tsawon lokaci a gona ɗaya
    • Sharan gona da gyaran gona mai kyau, yana taimakawa wajen rage haɗarin cututtuka a masara
    • A yi amfani da maganin ƙwari da ya dace.

    Girbi

    • Idan za a yi amfani da masara ɗanya: Sai a girbe ta lokacin da ta yi ƙwari kimanin kwanaki (55-70) bayan shuka.
    • Amma idan ana buƙatar hatsi ne: Sai a bari sai ta bushe sosai, ta yanda za a iya ɓamɓare ta da hannu ko da injin casa.

    Ajiyar Masara

    • A shanya masara ta bushe kafin a ajiye.
    • A yi amfani da magungunan ajiya irin su: Actellic 2 % DP, Phosoxin da sauransu.
    • Actellic 2 % DP = giram 300 zuwa 500 a buhu mai nauyin kilo giram 100.
    • Phosoxin = Saka ƙwaya biyu a kowane buhu mai nauyin kilo giram 100.
    • A yi ajiya a wuri mai samun iska.

    Domin karanta cikakken bayani a kan Jagoran Noman Farin Wake danna nan.

    Domin karanta cikakken bayani a kan Yadda Ake Tsaba Da Wake danna nan.

  • Jagoran Noman Shinkafa A Nijeriya

    Jagoran Noman Shinkafa A Nijeriya

    Gabatarwa

    Shinkafa ta kasance ɗaya daga cikin amfanin gona mai matuƙar tasiri da kawo kuɗin shiga ga manoma a Nijeriya. Ta samar da ayyukan yi ga mutane sama da miliyan goma sha biyar (15million) a harkar nomanta da kasuwancinta a Nijeriya. Buƙatar shinkafa ƙara bunƙasa take a kowace shekara a Nijeriya.

    Danna nan domin dauko cikekken littafin

    Hoto na Farko: Yabannyar Shinkafa.

    Yanayin da Shinkafa ke Buƙata domin Samun Amfani mai Yawa

    • Da rana shinkafa na buƙatar yanayin zafi kimanin ma’aunin digri 30°C
    • Amma da daddare shinkafa na buƙatar yanayin zafi kimanin ma’aunin digiri 20°C
    • Shinkafa na buƙatar yanayin zafi kimanin ma’aunin digri 16 – 200C lokacin (ɗaukar ciki) da ta sa bunini da ƙwaya.
    • Amma tana da buƙatar yanayin zafi kimanin ma’aunin digri 18 zuwa 320C lokacin da ƙwayar ta take nuna.
    • Idan ma’aunin yanayin zafi ya wuce kimanin digri 350C to lallai zai shafi saka ƙwayar shinkafa.

    Aikace-aikacen Noman Shinkafa

    Zaɓan Gona:

    • Ita shinkafa ana iya noma ta a kowace irin ƙasa. Manomi ya zaɓi fili shimfiɗaɗɗe, wanda ba tudu ba gangare; sannan ya kasance mai riƙe ruwa kuma da ƙasa mai ƙarfi da kyau.
    Hoto na biyu: Gyaran gona da Tantan
    • Manomi ya sassaɓe ciyayi da tushe-tushe, ya kwashe su a tsakanin watan Nuwamba zuwa Fabrairu; sannan ya yi haro da hannu ko da motar gona wato Tantan (Tarakta) kafin shuka.

    Zaɓen Irin Shuka:

    • Zaɓi irin da ya dace da gonarka,  kuma wanda kasuwa ke buƙata. Idan kana shakka to ka tuntuɓi malamin gona na kusa da kai ko ma’aikatar gona; ko kuma kamfanin iri domin samun irin da ya dace da gonarka, kuma wanda kasuwa ke buƙata.

    Wankin Iri:

    • Wankin Iri na kare shuka daga cututtuka da ƙwari, sannan yana sanya fitar tsiro da kyau. Ana cakuɗa mudu 4 ko kilo hudu (4) na iri da fakiti ɗaya (10g) na Apron Star 50 DS domin wanke iri.
    Hoto na Huɗu: Wankanken Irin Shuka na Shinkafa.

    Shuka:

    • Za a iya noma shinkafa har sau uku cikin shekara guda, kuma a gona ɗaya idan akwai ruwa kamar haka.
    • Fabrairu, Maris, Afrilu da Mayu
    • Mayu, Yuni, Yuli da Agusta
    • Agusta, Satumba, Oktoba da Nuwamba
    • A shuka kilo 50-60 a kadaɗa ɗaya idan shukar kai tsaye ce, ko kilo 80 a kadaɗa ɗaya idan yafi za a yi.
    • A shuka ƙwayar shinkafa  biyar ko shida (5-6) a rami mai zurfin sentimeta biyu zuwa huɗu (2-4cm). Kar ya wuce sentimeta biyar (5cm). Sannan a shuka ta a tazarar sentimeta ashirin da biyar (25cm) tsakanin tushe da tushe da kuma layin shuka zuwa layin shuka.
    • Idan dashe za a yi: Ana yin dashe bayan kwana 21 da yafi ko kuma sanda ta fara ganye biyu zuwa shida (2-6) na girma.
    • A dasa silin tsiro 2-3 a rami a bisa tazarar 20cm tsakanin layi, sannan ko sentimeta sha biyar zuwa ashirin  (15-20cm) tsakanin shuka.

    Sa Takin Zamani:

    • Amfani da takin gargajiya yana da tasiri a gonar shinkafa wajen haɓaka amfani. Shinkafa tana buƙatar sinadarin Nitrogen sosai.
    • Ana sa takin kamfa buhu huɗu (4) a kowace hekta bayan kwana 10-14 da shuka ko dashe.
    • Ana sa mata urea buhu 2 bayan sati 6 da shuka ko dashe lokacin da za ta fara ƙunsa ciki.
    Hoto na Bakwai: Takin Kamfa

    Magance Ciyawa:

    • Ciron Ciyawa Ko Noma: Yana da mahimmanci manomin shinkafa ya yi noma ko ciron ciyawa a tsakanin sati 2 zuwa 3 bayan shuka ko dashe da kuma kafin ta fara fitar da kai.
    • Yadda Ake Amfani Da Maganin Ciyawa A Gonar Shinkafa: Idan manomi zai yi amfani da maganin hana ciyawa fitowa, ya yi amfani da butachlor lita 5 a kowace hecta, amma kar ya wuce kwana  biyu da shuka shinkafar ko ya yi amfani da STOM 500e ko OXADIAZON (RONSTAR) lita 3 a hecta 1 wanda ya zaɓa cikin su.
    Hoto na Takwas: Feshin maganin Ciyawa

    Magance ƘKwari da Cututtuka:

    • Ƙwari: Ƙwari da cututtuka da dama suna addabar gonar shinkafa, don haka ya zama dole manomi ya sanya ido; kuma ya ɗauki mataki da zarar ya ga ƙwari ko wata cuta a gonar shinkafarshi. Ta hanyar yin amfani da magunguna da kuma dabarun noma na zamani domin samun amfanin gona mai yawa da kuma kaucewa asara.

    Don Cikakkiyar Kariya daga Cututtukan Shinkafa sai:

    • A yi amfani da ingantaccen irin shuka.
    • A tabbatar da wanke irin kafin shuka.
    • A tabbatar da tsabtar gonar.
    • Da zarar an ga alamar cuta a tushen shinkafa, tuge ta kafitar daga gonar ka
    • A yi amfani da ingantattun magungunan cututtuka da na ƙwari (misali benlate ….)

    Girbi

    • Shinkafa tana isa girbine idan tsabar tayi ƙarfi; sannan ta canja launi zuwa ruwan ƙwai ko ruwan ƙasa (Yellow/brown) Kimanin kwanaki 30-45 bayan fure. A wannan lokaci lemar dake jikinta ya kai kamar zuwa kasha ashirin da huɗu cikin ɗari (24%).
    Hoto na Tara: Shinkafa da tanuna

    Ajiya a cikin ɗaki ko rumbu

    • Ana buƙatar Shinkafar da za a adana ta bushe sosai, ta kai ma’aunin kashi goma cikin ɗari ko ƙasa da haka na laimar dake jikinta.
    • Rumbun (Store) ya kasance a tsaftace kuma a bushe kafin a ajiye shinkafar.
    • Ana buƙatar wajen ajiya a suto ya kasance kar a ajiye shi kai tsaye a ƙasa, kuma ya kasance an raba shi da ƙasa, a ɗora shi a kan katako ko itace.
    • Rumbu ya kasance babu ramukan ɓeraye, sannan kar a jingina shi da bango.

    Yawan Amfani da Manomi kan Iya Samu:

    • Manoma na samun kimanin buhu (40-60) a gonanakin fadama ko kuma buhu (30-50) a gonakin tudu.
    • Amma saboda bunƙasar fasaha ta noman zamani, manoma suna samun kimanin buhu 73 a gonar fadama, da kuma yawan buhuna kimanin 37 a gonakin dake tudu mai faɗin kadaɗa ɗaya.

    Danna nan domin dauko cikekken littafin

    Domin karanta cikakken bayani a kan Jagoran Noman Waken Soya danna nan.

    Domin karanta cikakken bayani a kan Yadda Ake Tuwon Shinkafa danna nan.

  • A Wane Masallaci Ake Son Ayi Ittikaafi?

    A Wane Masallaci Ake Son Ayi Ittikaafi?

    Amsa: Ana so ayi ittikaafi ne a masallacin da mutum ba zai rasa sallar juma’a ba a jam’i.

    Hujja: (Abu Dawud Assajistan).

    Domin karanta cikakken bayani akan Waɗanne Abubuwa Ne Mai Ittikaafi Zai Nisanta? danna nan.

    Domin karanta cikakken bayani akan Sharuɗan Wajabcin Azumin Watan Ramadan danna nan.

    Danna link ɗinnan; https://chat.whatsapp.com/JtD82AjZZmo3AtSTaKP05r domin shiga WhatsApp group namu na Ramadan.

  • Me Yasa Aka Fi Son Mai Azumi Ya Dage A Goman Ƙarshen Ramadan, Fiye Da Goman Farko Da Goman Tsakiya?

    Me Yasa Aka Fi Son Mai Azumi Ya Dage A Goman Ƙarshen Ramadan, Fiye Da Goman Farko Da Goman Tsakiya?

    Amsa: Ana son mai azumi ya ƙara dagewa ne a goman ƙarshen Ramadan; saboda ninka lada da Allah Azza wa Jalla yake wa bayinsa, ga kuma ‘yanta bayinsa daga shiga wuta da yake ninkawa fiye da goman farko da goman tsakiya.

    Hujja: Alfatawa 77920 .

    Domin karanta cikakken bayani a kan Idan Mutum Baya Azumi Saboda Uzuri Na Shari’ah, Shin Zai Iya Duk Ibadar Da Mai Azumi Yake Yi Kamar Sadaka, Ƙiyamul Laili, Karatun Alqur’ani, Salati, Istigifari, Da Sauran Ayyukan Lada? danna nan.

    Domin karanta cikakken bayani a kan Shugaban Istigfari danna nan.

    Danna link ɗinnan; https://chat.whatsapp.com/JtD82AjZZmo3AtSTaKP05r domin shiga WhatsApp group namu na Ramadan.

  • Idan Na Manta Na Sha Ruwa Ko Naci Abinci Cikin Watan Ramadan, Yaya Azumina?

    Idan Na Manta Na Sha Ruwa Ko Naci Abinci Cikin Watan Ramadan, Yaya Azumina?

    Amsa: Wanda duk ya manta ya sha ruwa ko yaci abinci, azuminsa yana nan daram.

    Hujja: “Wanda ya ci ko ya sha bisa mantuwa cikin Ramadan, ya ƙarasa azuminsa, babu ramuwa akan shi, Allah ne ya ciyar da shi ya shayar da shi”

    Marawaici Abu Huraira, littafi: Sahihul Bukhari.

    Domin karanta cikakken bayani akan Idan Ana Bina Bashin Azumin Ramadan 5 Ko 7, Har Wani Ramadan Din Ya Sake Zuwa, Zan Iya Ciyar Da Mutum 5 Ɗin Ko 7 Arana Ɗaya Lokaci Ɗaya? danna nan.

    Domin karanta cikakken bayani akan Idan Ramadan Yazo, Kuma Ana Bina Bashin Azumin Ramadan 5 Ko 7 Ko 10  Na Wanda Ya Wuce, Yaya Zanyi? danna nan.

    Danna link ɗinnan; https://chat.whatsapp.com/JtD82AjZZmo3AtSTaKP05r domin shiga WhatsApp group namu na Ramadan.

  • Abinda Ya Kamata A Sani Game Da Kabeji (Cabbage)

    Abinda Ya Kamata A Sani Game Da Kabeji (Cabbage)

    Kabeji: Ganyen Kabeji na daya daga cikin kayan lambu da mutane ke yawan amfani dashi.

    Dayawan mutane suna cin wannan ganyen kabejin ne don marmari ba tare da sun san tarin amfanin shi ba.

    Kabeji yana ɗauke da sinadarin:

    Calcium

    Potassium

    Magnesium

    Calories

    Protein

    Fiber

    Folate

    Manganese

    Vitamin K

    Vitamin C

    Vitamin B6

    Ga kaɗan daga cikin amfanin kabeji a jikin mutum:

    1- Yana karawa ƙwaƙwalwa kaifi.

    2- Yana taimaka wajen rage ƙiba.

    3- Yana ƙarawa fatan jiki kyau.

    4- Yana wanke dattin ciki.

    5- Yana ƙarawa garkuwan jiki ƙarfi.

    6- Yana yaƙi da cutar cancer ko wacce iri.

    7- Yana sauƙaƙa ciwon kai.

    8- Yana daidaita suga.

    9- Yana taimakawa masu gyambon ciki.

    10- Yana kare mutum daga kamuwa da cutar zuciya.

    Domin karanta cikakken bayani akan Mene Ne Abinci A Lafiyance? danna nan.

    Domin karanta cikakken bayani akan Yadda Ake Farfesun Kayan Ciki A Sauƙaƙe danna nan.