Category: Kiwon Lafiya

Mun samar da wannan ɓangaren ne domin koyar da ilimin yadda ake kula da lafiya a cikin harshen Hausa a sauƙaƙe. Za ku iya kai wa gare su ta hanyar amfani da kwamfutoci ko wayoyin hanu.

wikiHausa ta kowa ce. Kowa zai iya taimakawa da ilimi ko gyara. Bugu da ƙari, kowa na iya amfani da wannan kafa domin koya ko koyarwa.

  • Physiology da Hausa Kashi na Tara: Hematology (Jini da Abubuwan da ya ƙunsa )

    Physiology da Hausa Kashi na Tara: Hematology (Jini da Abubuwan da ya ƙunsa )

    Jini wani nau’i ne na tissue wanda ake kira da connective tissue wato sashe mai sadarwa. Ma’ana yana haɗa gaɓoɓi daban-daban na jiki da juna.

    Kamar ko wani irin sashe mai sadarwa, jini ma yana ɗauke da ƙwayoyin halittu da kuma wasu abubuwa a zagaye ko a tare da waɗannan ƙwayoyin halittu, wadda kowace ƙwayar halitta na da aikinta 

    Kwayoyin halittun sun haɗa da:

    Red blood cell: wato ƙwayar haliita mai launin ja, wadda ke ɗauke da jini mai sinadarin oksijin (oxygen) wato iska kan isar da su daga inda aka dauko su zuwa ga inda za a kai su haka a ɗauko ko iskar da ba a buƙata akai shi inda za a fitar da shi. 

    White blood cells: Wato ƙwayar halitta ta jini mai launin fari wadda sun ƙunshi sojojin da suke yaƙi da ƙwayoyin cututtuka a cikin jikinmu. 

    Platelets: Wato ƙwayoyin halluttun dake samar da jini a lokacin da aka samu zubar jini. 

    Sauran abubuwan da jini ya ƙunsa su ake kira da Plasma, za ka iya cewa ruwan da jinin ya ƙunsa. Za a iya raba waɗannan ƙwayoyin halittun daga jikin plasma ta hanyar kaɗi wato centrifuge ta hanyar amfani da na’urar centrifuge machine wadda ke girgiza jinin da aka zuba a cikin kwalba domin rarraba waɗannan ƙwayoyin hallittu na jini da juna. 

    Yana dkayu ku karanta Physiology da Hausa Kashi na Biyu: Body Fluids (Ruwan Jiki) Ruwan dake jikin ɗan Adam

    Mene ne PCV ()

    Shi ne kaso na ƙwayoyin halittun dake cikin jini. Normal shi ne kashi 40 zuwa hamsin a maza, Kaso 37 zuwa 45 a mata, ƙasa da haka shi ake kira da ANEMIYA (anaemia) wato ƙarancin jini a jiki, sama da haka kuma POLISAITEMIYA (Ploycythemia) wato jini yi yawa kenan. Red blood cell ya fi yawa domin ya ƙunshi sama da kashi 90. 

    Shin mene ne amfanin Jini a Jikin Mutum
    • Isar da iska da kuma sarrafaffen abinci zuwa inda ake buƙata.
    • Daidaita zubar jini ta hanyar amfani da platelates wajen hana zubar jini.
    • Hana daskarewar jini ta hanyar amfani da sinadaran tsinka jini wato.
    • Garkuwar jiki ta hanyar amfani da WBC
    • daidaita kaurin jini da hanyar amfani da ECF wato ruwan dake wajen ƙwayoyin halittu, ma’ana wanda ke cikin hanyoyin jini.
    Ta yaya jini ke haɗuwa? 

    Kafin haihuwa ana haɗa jini ne a Yolk Sac, a wata ukun farko wato wani abu kamar leda wanda ya zagaye jariri. Saifa da Hanta a wata ukun tsakiya, ɓargo wato  Bone marrow a watanni ukun ƙarshe. 

    Abubuwa da ake buƙata domin sarrafa ko haɗa jini,  rashin waɗannan abubuwan yakan jawo matsala a haɗuwar jini, ma’ana za a ga matsala a inda ya kamata su yi aiki. 

    • Amino acid
    • Iron
    • Bitamin B12
    • Bitamin C
    • Bitamin E
    • Copper

    Buƙatuwar waɗannan abubuwan na ƙaruwa a wasu yanayi wanda jiki ke buƙatar jini da yawa. Misali mace mai ciki ko mai shayarwa da kuma yaro a shekara ta farko a rayuwarsa. 

    Misali VitB12 shi kesa girman ƙwayar halitta ta jini, ya zo a daidai, idan muka rasa shi, hakan zai sa girman ya ƙaru. 

    Mene ne HEMOGLOBIN (Hg)

    Wani abu ne wanda RBC ya ƙunsa, wanda shi kesa shi ya zama ja. Ya ƙunshi wasu ɗakuna wanda suke adana sinadaran iska, domin kai komo a cikin jini 

    Akwai nau’ikansa iri-iri

    Akwai Hg F wanda shi ne na jarirai zuwa shekara A na manya kenan. 

    Akwai HbA1C wato wanda ke ɗauke da sugar wanda, da shi ake amfani wajen gano illar da suga ya yi yawa jiki.

    Yana dakyau ku karanta Physiology da Hausa Kashi na Takwas: Gastrointestinal System(Sashin Sarrafa Abinci)

    Akwai Hb wanda suke da matsala wato na cuta kenan kamar Hg S wato na masu sikila kenan. 

    Ana ragargaje jini ne duk bayan kwana 120, sannan hakan na faruwa ne a cikin Saifa wato spleen

    Idan an ragargaje shi, ana amfani da wani ɓirɓishin wajen haɗa wani jinin. Sauran ɓirɓishin kuma a haɗa BAYIL (wato) madaɗiya kenan, wadda ita ke taimakawa wajen narkar da kitsen da muka ci ta kuma ba wa bayimu ko fitsari nau’in ruwan ɗorawa.

    Domin karanta Physiology da Hausa Kashi na Shida: Hematology (Jini da Abun da ya Ƙunsa) Danna nan

  • Raunin Ɗa Namiji Da Abin Da Hakan Ke Nufi

    Raunin Ɗa Namiji Da Abin Da Hakan Ke Nufi

    Raunin halittar ɗa namiji wato Erektayil dayisfankshin (ED): Al’amari ne da halittar baligin namiji kan gaza miƙewa ko kasa cigaba da kasancewa a tsaye bayan tashinta har ya samu ya biya buƙatar sa, zai zamo da ta tashi za ta kwanta, wani sai ya yi ta girgiza ta sannan ta yi tsauri ta miƙe kafin Jim kaɗan ta ko ma.

    Topic irin wannan ba abu ne da ƙwararrun masana kan tsaya su tattauna shi ba cikin al’umma, Toh amma dole a matsayin mu na physicians a ce muna samun lokaci mu haskawa al’umma irin waɗannan abubuwa da kuma abin da hakan ke nufi.

    Idan aka ce “Marker for Overall Health” Ana so ai ma nuni da cewa wannan abin fa kusan shi ne komai game da lafiyarka, duk me son ya tantance lafiyarka toh ya kalli wannan abin, Kamar yadda ake cewa in kana son sanin halin mutum to ka kalli abokansa. 

    Zuciya tsoka ce jikin mutum da in ta samu matsala dukkan jiki ya gama samun matsala…  Toh raunin gaba ko mazakuta ga mutum babbar alama ce da ke nuna zuciyarsa ba ta da lafiya a kaso fiye da 50% na masu larurar.

    Domin karanta Damar Samun Ɗa Na Miji Ko Ɗiya Mace Ga Ma’aurata Danna nan

    Kafin gaban da namiji ya mike ya kai ga ya sami lafiyayyen Erection dole sai abubuwa uku (3) sun haɗu:

    1. Lafiyayyar tsokar Gaba [healthy muscle].
    2. Lafiyayyar jijiyar kai saƙo da sauti wato [health nerves].
    3. Lafiyayyar jijiyar jini da ke kawo jini azzakari daga zuciya  wato [healthy artery] Kamar yadda a kan ga sun yi ruɗu-ruɗu sun cika da jini idan an sami erection. 

    To a cikin abubuwa ukun can wato; Nerves, artery ko muscles…. duk wanda  ya sami matsala to fa shi ne mutum ke fuskantar raunin mazakuta [Erectile Dysfunction].

    Shi yasa daga cikin nazarin da mukan yi matsayin mu na likitoci idan mutum ya zo mana da matsalar shi ne fara yin tambayoyi game da larurorin da kan iya lalata waɗancan ababe ukun wato larurori irin su: Ciwon Sugar [Diabetes] wacce kan iya lalata jijiyoyin kai saƙo wato nerves, ko Hawan jini [Hypertension] wanda ke taɓa jijiyar jini ta artery, ko kuma Matsalar tangarɗar sinadaran sha’awa da jima’i da kan shafi tsokokin azzakari wato ƙarancin sinadarin testostiron [Low testosterone].

    Wannan tasa nutsuwa tare da sakin jiki a bai wa likita amsoshin tambayoyin da za yi daki-daki bisa gaskiya ba tare nuƙu-nuƙu ko kunya ba na da matuƙar muhimmanci wajen fahimtar magani ko mafitar da ta dace da mutum.

    Domin karanta Abubuwan Da Sukan Iya Taimakawa Wajen Raguwar Warin Baki Danna nan 

    Kafin Azzakari ya miƙe ya yi aikin biyan buƙatar da ake so… Dole tsokokin gaban sai sun yi laushi, sun saki, sun zamo relax, Sannan ƙwaƙwalwa ita ma ta zamo relaxed tare da tsokokin mara, Saboda idan tsokokin suka yi relaxed hakan ne zai sa su iya cika da jini dam, wanda hakan zai sa ta yi kauri, ta buɗe ta tsaya cak. 

    Shi yasa Sam babu muhallin damuwa ko stress yayin da ake tunkarar jima’i, ana so ya zamto duk hayaniyar duniya an aje ta, sannan babu saɓani ko Jin haushin juna ga Macen da Namijin. Saboda damuwa ko stress na haddasa tsukewar tsokokin gaban wanda hakan ba zai ba jini damar kwaranyowa ba, wanda ba dole gaban tsaya ba duk yadda kaso ya tsaya dole yai ta kwanciya kamar lawashi.

    Shi yasa maganin wannan matsalar ya fara ne da fara gano tushen matsalar, idan akwai ciwon sugar dole ita za a duƙufa a ga an yi control ɗin ta da kyau tare da magance matsalolin da ta fara haifarwa, idan kuma mutum bai san yana da ita ba, toh za ai masa gwajin, idan babu sannan a tafi ga larura ta gaba wato binkicen hawan jini, ko yawan kitse a jika wato High Cholesterol, ko kuma binkicen sinadaran halitta ko sun yi ƙasa, da gwajin lafiyar zuciya. 

    Daga nan sai gyara tunanin mutum, idan yana cikin hayaniyar duniya, da damuwoyi ai addressing ɗin su, domin ko da komi lafiya in dai akwai stress ko depression wannan ma na kashe sha’awa murus a Maza ko Mata. 

    Sai cin fruits irin su karas, kankana, cucumber, da cin proteins irinsu gyaɗa, naman kaji, tare da kiyaye cin jan nama. Sai kuma tabbatar da ana samun wadataccen bacci. Bacci na da matukar muhimmanci ga lafiya. 

    Sai a ƙarshe motsa jiki, KEGEL EXERCISE da nai ta bayani a baya, lallai Namijin da ke son lafiya ya rungumi yin sa. 

    A wannan matakin ne za ku fahimci wauta da gangancin yawan shaye-shayen maganin ƙarfi da Mazajen mu ke yi, domin kai ne kusan kullum sai ka sha abu, in ma ba ka sha ba ba ka iya komi… Shin hakan bai isa ka gane cewa abin nan lallai akwai wata matsala a ƙasa ba?

    Sannan yana da kyau ku karanta wannan Kawar Da Fargaba Kan Dalilan Sanya Robar Hanci Ga Mara Lafiya

    Domin ai ba daidai ba ne a ce kullum sai ka sha magani, kuma galibin wannan maganin shi fa Erection kurum yake ba ka ba wai sha’awarka ba ce ke ƙaruwa, shi yasa ko babu sha’awa da kwanciyar hankali kana iya samun erection bayan shan wannan tarkacen, wannan kuma ke nuna shan maganin bai da alaƙa da maganin matsalar ka. 

    A ƙarshe irin wannan shaye shayen ke daɗa lalata zuciya, ko koda wanda a ƙarshe zama ka daina samun erection ɗin ne, ka ga murus kenan. 

    Don haka duk me irin wannan larura Ina me ba shi shawara ya je ya ga manyan likitoci, larurarsa ta asibiti ce, ka daina asarar kuɗi wajen masu magungunan gargajiya ko so called islamic chemist, ko a riƙa faman rataya maka aljani ko a ce asiri akai ma, ko a ce masturbation. Kai dai ka je ga Medical doctors. 

    Domin karanta cikakken bayani a kan Taminal Lusiditi (The Surge) Danna nan

  • Taminal Lusiditi (The Surge)

    Taminal Lusiditi (The Surge)

    Wannan wani yanayi ne me kamar  almara dakan faru dab da mutuwa. da akanga mara lafiyar dake fama da matsananciyar jinya doguwa ko gajeruwa…. wacce dalilin ciwon ƙila ko tashi baya iya yi, ko kuwa baya iya cin abinci, ko mutum ya kasance sai ana juyasa tare da ɗaga ana canza masa kwanciya…. Ko kuwa ma baisan waye kansa ba sam, magana ma in yana yi ba’a gane abinda yake cewa saboda zafin ciwo.

    To amma kwatsam sai aga canji daga yanayin wannan mara lafiya, aga sauƙi ya samu na ban mamaki, akan iya ganin ya tashi da kansa ya zauna ko ya taka batare an taru andagasa ba, ko aga yaci abinci da kansa sosai, ko ya tattaka da kafafunsa, kuma yana iya gane kowa, ana magana yana dariya ma. Kaga ƴan uwa nata murna sauƙi ya samu, ariqa wanne ai yau har abinci yaci da kansa.

    Domin karanta Damar Samun Da Na Miji Ko Diya Mace Ga Ma’aurata Danna nan

    Allah sarki! amma bayan wasu awoyi, yini guda, kwana uku ko sati ɗaya zuwa huɗu kwatsam saide aji anfasa kukan wane ya rasu. A riqa mamaki bayan ga alamun sauƙi anganki saɓanin da ƙila kowa na kawo mutuwa zai to amma ganin yadda wannan sauƙin ya samu yasa yanzu mutuwarsa ta zama abin mamaki. Shine ma zaka ji Hausawa na cewa ashe wane sauƙin bana tashi bane, Allah sarki.

    Ya ku ɗaliban ilimi…. wannan yanayin na ganin alamun sauki ga majinyacin da ada ba’a tunanin zai tashi haka… Amma kuma kwatsam aga ya kwanta ya mutu shi muke kira terminal lucidity ko end of life rallying ko the surge. Duk mara lafiyar da akaga irin wannan saukin ba zato ba tsammani alama ce ta mutuwarsa ta kusanto 

    Domin karanta Abubuwan Da Sukan Iya Taimakawa Wajen Raguwar Warin Baki Danna nan 

    Ga manyan likitoci munsan hakan alamun mutuwa ne, shiyasa bama ruɗuwa koda iyalan mara lafiya sun fara zancen neman sallama daga asibiti, haka koda agida mara lafiya yake abin ke kasancewa. Don haka a duk sanda kuka ga irin wannan saukin inda hali kui masa ku nemi wasicci, ku tambaye sa abinda zaku so sani, yana dab da gargara.

    Hakazalik akwai yanayin da akanga Mara lafiya na nuni da hannu, ko aga yana ɗaga hannu sama daga kwance kamar me kokarin kamo wani abin ko karɓa ko ɗaukar wani abu. Wanda shine a masu jinya zaka ga mutum na tasowa yana tambayar me kake so? Amma sai aga mara lafiyar ya kau da kai. A riqa wani abin yake son faɗa amma ya kasa… Wannan shi muke kira “REACH OUT” da wuya mutum ya qara awa 72 a raye. Don haka wannan na daga alamun mutuwa shima. Sai ai kokarin fara bawa mutum kalmar shahada.

    Shyasa wasu lokutan wani kan ga ya biya likitoci kudin aiki amma suna jan ƙafa wajen yin aikin, karshe ace mutum ya mutu basui aikin ba. Wani abin ba fitowa za ai ace muku ga abinda aka gani ba, sai ya zama rigima. 

    Allah ka jikan mu, kai mana kyakkyawan ƙarshe. A hankali zan cigaba da nusar damu alamomin gane tunkarowar mutuwa musamman don masu jinyar marasa lfy daga ilimiin da Allah ya bamu.

    Sannan yana dakyau ku karanta wannan Kawar Da Fargaba Kan Dalilan Sanya Robar Hanci Ga Mara Lafiya

  • Peptic Ulcer Diseases

    Peptic Ulcer Diseases

    Ciwon olsa  ta zama ɗaya daga cikin manyan cutuka da suke damun al’ummah a ƙasar mu ta Najeriya.

    Peptic Ulcer Disease : (Gyambon Ciki) general name ne na ulcern ciki gabaki ɗaya.

    Ita Peptic ulcer (gyambon ciki ko ciwon ulcer) ya kasu kashi uku kamar :

    1- Gastric Ulcer (Gyambo wadda ke kama Fatar ciki ciki)

    2- Duedenal Ulcer (Gyambo wanda ke kama hanji)

    3- Esophagus Ulcer  (Gyambon maƙogwaro)

    Domin karanta Abubuwan Da Sukan Iya Taimakawa Wajen Raguwar Warin Baki Danna nan 

    Ciwon Olsa na zuwa da alamomi da yawa, ga su kamar haka: 

    1- Ƙonawar zuciya

    2- Ciwon Ciki

    3- Rashin cin abinci

    4- Tashin Zuciya 

    5- Amai

    6- Ciwo har a gadon baya

    7- Kashi da jini  ko baƙin kashi

    8- Kumburin ciki

    9- Ciwon ciki

    10- Ɗaukewar numfashi.

    Me yake kawo ciwon Olsa ?

    * Ƙwayar cutar bakteriya mai suna H- pylori shi yake kawo ciwon Olsa. Haka kuma yawan shan maganin ɗauke  ciwo kamar su  Aspirin, Shan taba (sigari) da kuma shan giya suna taimakawa sosai wajen kawo ciwon Olsa.

    Sannan yana da kyau ku karanta wannan Kawar Da Fargaba Kan Dalilan Sanya Robar Hanci Ga Mara Lafiya

    Ta Wacce Hanya Ake Ɗaukan Ƙwayar Cutar Olsa ?

    • Mutum yakan iya ɗaukan wannan ƙwayar cutar ta hanyar musayar yawu (saliva) ko lokocin kiss.
    • Mutum yakan iya ɗaukan wannan ƙwayar bakteriyan  ta hanyar ruwan sha da kuma abinci 

    Idan ruwan sha ko abinci ya gurɓanta da bayan gida ko fitsarin mai ciwon, wanda hakan yana faruwa ne ta hanyoyi da yawa.

    Me Yasa Ita Ciwon Olsa Ba A Warkewa Da Wuri?

    Ba ba a warkewa ba ne, ana warkewa daga cutar Olsa ko wacce iri amma abinda yake faruwa shi ne:

    1- Rashin shan magani yadda ya kamata, yau an wayi gari shan magani barkatai ya zama ruwan dare a Najeriya, mafi yawa ƙwayoyin cutar an saba musu da wannan maganin har ya zama suna jurewa.

    2- Za ka ga mutum ana ba shi maganin wata ɗaya ko sati biyu, a ranan da ya fara shan maganin idan ya ji sauƙi shi kenan ya rabu da maganin sai lokocin da alamomin cutar ya sake zuwa zai cigaba da shan magani. 

    3- Misali a ce ƙwayar cutar ana samun shi daga gurɓataccen ruwa, to ana shan magani kuma ana cigaba da shan gurɓataccen ruwan ka ga babu maganar warkewa .

    4- Rashin bin ƙa’idojin likita na gaba gaba wajen hana warkewan wannan ciwo na Olsa.

    5- Shan magunguna barkatai ba tare da Izinin likita ba musamman magungunan olsa da sunan zai warkar maka da olsa, da kuma amfani da magunguna na gargajiya wanda ba a san kanta ba.

    Shawara Ga Masu Ciwon Olsa:

    1- A ƙauracewa waɗannan Abinci :

    – Abinci mai yaji

    – Abinci mai ɗaci

    – Abinci Mai tsami

    – Abinci masu Gas

    – Abinci masu ɗauke da Acid kamar tumaturi.

    2- A daina amfani da hayaƙi ko wacce iri ko tabar sigari, wiwi ko shisha sabida suna daga cikin abubuwan da suke haddasa olsa Kuma suna tsananta olsa.

    3-  A daina amfani magungunan ɗauke ciwo irinsu Aspirin, Ibuprofen, cataflam, Naproxen, Feldene, da sauransu.

    4- A rage shan giya domin yawan shan giya yana daga cikin abubuwan da suke kawo olsa kuma suke tsananta Olsa.

    5- A tabbatar an tace sannan a tafasa ruwan da ake da kokwanto a kai kafin amfani.

    6- A yawaita amfani da kayan lambu musamman cabbage (kabeji) yana taimaka wajen daƙile ciwon olsa.

    7- Sai Kuma zuwa ga likita domin tabbatar da cutar da kuma ba da magani.

    Domin karanta Damar Samun Da Na Miji Ko Diya Mace Ga Ma’aurata Danna nan

  • Gangliyon Sist [Ƙarin Mahaɗar Ƙashi]

    Gangliyon Sist [Ƙarin Mahaɗar Ƙashi]

    Ganglion cyst a kimiyyance wani Ɗan kumburi ne da wasu kan ambata da ƙari, ɗan ƙarami da galibi aka fi ganinsa a bayan hannu saitin wuyan hannu wato [wrist joint].

    Galibi Ɗan qullutu ne, baya zafi, ba kuma ya hana mun mutum sakewa, hasali ma inba kazo shafa mai ko wani abu ba kakan manta dashi. Saide akan sami kaso kaɗan da nasu kan musu zafi, amma de kaso 90% baya zafi, bakuma ya hana komi.

    MEKE HADDASA SHI

    Yana faruwa ne idan ruwan grease ɗin guiwoyin jikinmu wato “synovial fluid” dake taimakawa guiwoyi ko dukkan inda ƙashi ya haɗu da ƙashi wajen tafiya da lankwashesu batare da jin zafi ko tauri ba… Ya zamto ya sami wata yar ƙofa ya ziraro daga cikin guiwar zuwa ƙasan fatar mu… inda yakan Ɗan taru sai ya bada wannan tundun da wasu kan kira da ƙari. Shiyasa duk inda ka gansa zaka samu kan guiwa ne wato mahaɗar ƙashi. 

    Galibi yawan amfani da hannu ta hanyar aiki kamar masu Sana’ar bubbuge-bubbuge ahankali sukan ga girmansa na qaruwa, amma in ba’a komi da hannun ko yawan aikin karfi za’a ga baya wani qara girma.

    Domin karanta Abubuwan Da Sukan Iya Taimakawa Wajen Raguwar Warin Baki Danna nan 

    Shi irin wannan ƘARIN na iya bayyana ako ina walau guiwar hannu, kusa da idon ƙafa, saman ƙafa, ko wuyan hannu ta ciki. Saide galibi anfi ganinsa a bayan wuyan hannu wato dorsum of hand kamar yadda kuke gani a hoton kasa. An kuma fi yawan ganinsa a MATA saboda yawan aikace-aikacen gida, wanki, shara, girki, wanke-wanke ds.

    Galibi likita baya bukatar gwajin komi kafin ganesa.

    MAGANI

    Ana iya barin sa batare da yi masa komi ba matukar baya damun mutum. Wasu da kansa yakan baje musamman in basa wani yawan aikin sarrafa hannu, wasu kuma mammatsashi yau da gobe kansa ya baje tunda dama ruwa ne. 

    Hakazalik saboda kwalliya ko a wadanda yai girma sosai ana iya sa babbar allura me girman baki a zuqe saboda a tikke ruwan yake me ƙaurin gaske. Saide galibi bayan anzuqe yakan iya kuma dawowa a wasu ma har yafi nada girma.

    Don magance baki daya shine likita yakan danyi allurar kashe zafi ya yanka gun ya zaresa cikin kwansonsa baki daya a maida bandeji a manne, shikenan an rabu.

    Kamar yadda nace inbaya damun ka/ki ana iya barin sa kuma bakomi.

    Karanta bayani akan Damar Samun Da Na Miji Ko Diya Mace Ga Ma’aurata

  • Hawan Jini Ga Mace Mai Juna Biyu

    Hawan Jini Ga Mace Mai Juna Biyu

    Hawan jini yayin da mace ke da juna biyu ba lallai ba ne ya zama wani abu da ke da hatsari a ciki musamman idan aka ba shi kulawar da ta dace.

     Ga abubuwa da ya kamata mace ta sani domin ta kula da kanta da kuma jaririnta. 

    Yayin da mace ta san ta na da hawan jini a lokacin da ta ke ɗauke da juna biyu to ya kamata ta kasance a cikin kula na likitoci /ma’aikatan lafiya wato (close monitoring) ke nan a Turance.

    Ire_iren hawan jini ga mai ciki 

    Wani lokacin mace na kasancewa ta na da hawan jini kafin ma a ce ciki ya shige ta. Wasu lokutan kuma hawan jinin na samuwa ne lokacin da ta riga ta yi cikin, wato bayan ta ɗauki cikin ke nan.

    Domin karanta Abubuwan Da Sukan Iya Taimakawa Wajen Raguwar Warin Baki Danna nan 

    1. Gestational hypertension . Mata da ke da irin wannan hawan jini sukan same shi ne bayan sun ɗauki ciki da sati 20. Ba a samun furutin (protein) fiye da kima a fitsarinsu ko wani alamu na lalacewar wani daga cikin muhimman gaɓoɓin jikinsu (organ damage).
    2. Chronic hypertension. Chronic hypertension wato hawan jini ne da ya tsananta wadda kuma yana nan ne a jikin mace kafin ma a ce ta sami juna biyu ko kuma kafin cikinta ya kai sati 20. Saboda ita cutar hawan jini ba kasafai ta ke nuna alamunta ba, to yana da wuya a san lokacin da cutar ta shigi mutum.
    3. Chronic hypertension with superimposed preeclampsia . Wannan yanayi na faruwa ne ga matan da suke da chronic hypertension kafin shigan ciki waɗanda suke fama da tsananin hauhawar jini (worsening high blood pressure) da kuma furutin a fitsarinsu ko kuma wasu matsaloli na daban da hawan jini ke kawowa a lokacin juna biyu.

    _hatsarurrukan hawan jini ga mai juna biyu

    _yaya za ki gane kina da hawan jini

    _matsayin shan maganin hawan jini ga mai juna biyu

    _abubuwan da mace mai hawan jini ke buƙata wajen likita

    _hanyar kariya

    Sannan yana da kyau ku karanta wannan Kawar Da Fargaba Kan Dalilan Sanya Robar Hanci Ga Mara Lafiya

  • Hiv/Aids Cutar Kanjamau (Sida)

    Hiv/Aids Cutar Kanjamau (Sida)

    MA’ANAR CIWON SIDA: Cutar Kanjamau wanda a turance ake kira da Acquired Immunodeficiency syndrome (AIDS) cuta ce me hadari ga rayuwar dan adam wacce kwayar cuta me karya garkuwar jiki da ake kira a turance  da Human Immunodeficiency Virus(HIV) ke kawo ta.

    Ita wannan kwayar cuta ta (HIV) na ruguza kariya da jiki ke samarwa daga cututtuka wanda hakan ke ba wa wasu cututtukan daman yi wa jiki illa da wuri.

    HANYOYIN KAMUWA DA CUTAR KANJAMAU

    1. Ana iya kamuwa ta hanyar saduwar da ba’a yi amfani da kwarkwaron roba ba ga Wanda yake dauke da wannan ciwo.
    2. Amfani da abubuwan masu kaifi kamar reza da wuka, kibiya, allura da mai cutar ke amfani dasu.
    3. Bayar da jini mai dauke da cutar sida ga mai buqata.
    4. Ta nonon uwa ga ya/yaro wajen shayarwa.
    5. Haduwar jinin uwa  mai dauke da cutar, dana jariri ko jaririya lokacin haihuwa (transplacental).

    Domin karanta Physiology da Hausa Kashi na Shida: Hematology (Jini da Abun da ya Ƙunsa) Danna nan

    ALAMOMIN TA:

    Daga alamomin ta akwai

    1. Zazzabi Mara yankewa.
    2. Ciwon kai Mara yankewa.
    3. Ciwon jiki akai-akai.
    4. Kuraje.
    5. Ciwon gabobi.
    6. Zawo.
    7. Gyanbon baki ko na al’aura.
    8. Zufa da daddare.
    9. Ciwon makogwaro.
    10. Kaluluwa mafi akasari a wuya.
    11. Tari Mara yankewa.
    12. Ramewa akai-akai.
    13. Rawar dari Mara yankewa.

    Ganin alamomin ta ba ya tabbatar da samuwar ta har sai an tabbatar da hakan ta hanyar gwajin jini.

    Yana dakyau ku karanta Physiology da Hausa Kashi na Takwas: Gastrointestinal System(Sashin Sarrafa Abinci)

    HANYOYIN KARE KAI
    1. Amfanin da kwarkwaron roba lokacin saduwa.
    2. Kin yin amfani da abubuwa masu kaifi kamar reza ko allura ko jinin da wanda ke dauke da cutar yayi amfani da su.
    3. Kara karfin garkuwar jiki.
    4. Yin gwajin cutar lokaci bayan lokaci.
    5. Takaita abokan saduwa.
    6. Shan magani ga wanda ke dauke da cuta.
    7. Gwajin jini kafin sanyawa mai bukata.
    MAGANIN TA

    Har yanzu babu wani magani da bincike ya tabbatar da warkewa daga cutar, amma akwai magunna da dama da ke dakusar da haihuwar kwayar cutar.

    Hadi da shan magani, cin abinci mai kara karfin garkuwar jiki na da amfani matuka.

    Domin karanta Abubuwan Da Sukan Iya Taimakawa Wajen Raguwar Warin Baki Danna nan 

    Sannan matuqar zaku Sha magani tareda da kiyaye dokoki to tabbas zakuyi rayuwa tamkar kowa.

    WASU ABUBUWA NE ZAKA IYAYI TAREDA MAI CUTAR:

    Zaku iyayin abubuwa Kar harka ba tareda kasamu wanna cuta ba:-

    – Cin abin tare a kwano daya.

    – wanka tare

    – Wasa tare

    – Kwanciya tare da Mai cutar

    – Gaisuwa tareda Mai cutar

    – Zama guri daya da Mai cutar

    – Amfani da cokali daya da Mai. Cutar.

    – Amfani da Kofi daya da Mai cutar

    TUNATARWA:

    Kira ga al’umma duk Wanda/Wadda akasamu da wannan cuta to kar a kyamaceshi, ajashi ajiki, abashi kariya da kulawa sannan kuma da Shawarwari, tareda da kiyaye yaduwar cutar ga al’umma.

    SHAWARA:

    Aduk lokachi da bawa ya tsinci Kansa da irin wadannan alamomi to Kar yai qasa agwiwa ya ziyarchi asibiti mafi kusa Don yin gwaje-gwaje da Kuma samun gamsasshen bayani dangane da cutar.

    Domin karanta bayani akan Matsala Ta Rashin Karfin Mazakuta Ko Rashin Tashin Gaba Gaba Daya Danna nan

  • Matsalar Rashin Ƙarfin Mazakuta Ko Rashin Tashin Gaba Gaba Ɗaya

    Matsalar Rashin Ƙarfin Mazakuta Ko Rashin Tashin Gaba Gaba Ɗaya

    Rashin ƙarfin gaba ko rashin taɓuka abun a zo a gani ko saurin kawowa lokacin jima’i duka matsalolin na da nasaba da waɗannan ababen.

    Matsalar na da dalilai da yawa waɗanda za su shigar da da namiji cikin wannan yanayin, idan an binciki wata hanyar ba a dace ba sai a yi nazarin wasu dalilan.

    Mafi yawan cutuka kan lalata 

    Nerves

    Arteries

    Muscles daga ƙarshe a samu wannan matsalar ta ERECTILE DYSFUNCTION ga DA Namiji.

    Sannan yana da kyau ku karanta wannan Kawar Da Fargaba Kan Dalilan Sanya Robar Hanci Ga Mara Lafiya

    1- Hawan Jini

    2- Ciwon Sugar

    3- Chronic Kidney Diseases

    4- Heart Diseases

    5- Matsala ta Prostate cancer

    6- Injury ga Al’aura

    7- Unhealthily Lifestyle

    8- Smoking

    9- Yawan ƙiba ba tare da ana exercise ba

    10- Cutukan da kan addabi Nerves kamar Sclerosis

    11- Yawan Shan giya

    12- Matsalolin ƙwaƙwalwa 

    13- Haɗuwa da Accident ko yin Accident a baya a ɓangaren

    Al’aura, Spinal cord, Mafitsara

    A ɓangaren ƙwaƙwalwa matsalar za ta iya Haifar da wannan Yanayin ga mu mazaje musamman idan akwai 

    Ciwon Damuwa

    Fargaba a jima’i

    Jin Tsoro

    Worry

    Guilt

    Da dai sauran mihimman dalilai.

    Babbar matsalar da ke haifar da rashin ingancin magani shi ne rashin bincike a tabbatar da dalili. Zan cigaba ga maza wanda suke da tambaya ko neman ƙarin bayani ku yi join tambaya and answers.

    Domin karanta Abubuwan Da Sukan Iya Taimakawa Wajen Raguwar Warin Baki Danna nan 

  • Ciwon Kai Na Gado Wato [Migraine]

    Ciwon Kai Na Gado Wato [Migraine]

    Wannan na daga cikin cutukan gado da suka fi addabar Mata.  Saide wasu lokutan yakan addabi wasu daga cikin Maza kalilan, amma dai Mata ne suka fi zuwa mana dashi asibiti.

    Ciwon kai ne mai tsanani mai zuwa kusan wata-wata kamar al’ada. Yafi kama ɓari daya na kan mutum, kuma Mace zata rika jin alamu kafin yazo wadanda ke nuni da cewa ciwon ya kusa zuwa.

    WAƊANNAN ALAMOMIN SUN HADA DA:

    – Rashin son haske 

    – Rashin son jin ƙarar komi

    – Ganin walkiya-walkiya ko dishi-dishi.

    – Riƙa jin ƙauri-ƙauri a hanci

    – Yawan hamma ko miƙa. 

    Sai sauran alamun ciwon sun haɗa da:

    – Yawan tashin zuciya, ko amai.

    Awasu lokutan kuma ba alamun sai dai kurum aji ciwon kan yazo lokaci guda 

    WANI ABU DA IRIN WANNAN CIWON KAN SHINE:

    Matsalar bata cika tafiya da magungunan kashe zogi na Panadol ko ibuprofen ba. Dole sai anba mutum magunguna masu karfi matsalar take lafawa musamman rukunin magunguna wadanda ke aiki a kwakwalwa. 

    Don haka idan mutum na fama da irin wannan matsanancin ciwon kan dole sai yaje wurin kwararen likita musamman ɓangaren kwakwalwa (neurologist) ya rubuta masa magani mai karfi da kyau wanda ya dace da yanayin mutum. Domin ciwon a wasu yakan faru akai akai ba sau 1 a wata ba. 

    Sannan yana dakyau ku karanta wannan Kawar Da Fargaba Kan Dalilan Sanya Robar Hanci Ga Mara Lafiya

    MEKE HADDASA CIWON

    Shi ciwon har yanzu ba’a tantance me yake kawo shi ba, amma andai san yana bin zuri’a wato uwa takan sawa ƴarta Ko ƴaƴan su ɗauka daga uba, ko kakanninsu na ɓangaren uwa da uba. 

    Sauran abubuwan da akan danganta da matsalar sune:

    – Shan kwayoyin rage haihuwa wato contraceptive pills da samun juna biyu da tsayawar al’ada a Mata idan sun manyanta ko tsayawarta kafin lokacin da ya dace ta tsaya. 

    MEKE YAWAN TAYAR DA CIWON

    Triggers Ma’ana: Wasu nau’in abubuwa dake yawan sashi tashi.  

    – Daga ciki kwai ire-iren  abinci dakan tayar da ciwon wadanda su masu matsalar ya kamata su lura su guje musu saboda suna stimulating din kwakwalwa kamar masu halayyar cin tafarnuwa kullum, shan ruwan kanumfari kullum, shan coffee kullum

    – Sai kuma rashin samun isasshen hutu ko bacci, da yawan kallon screen walau na waya ko a Tv. 

    – Da yawan toshe kunnuwa da eyafis ko headphones na tsawon lokaci har ya zamo halayyar mutum. 

    – Yawan shiga halin matsi, damuwa, da kuma gabatowar haila

    – Yawan caccanza lokacin kwanciya bacci.

    – Zama da yunwa, aqi cin abinci musamman breakfast sai wajen 10 ko 11 na safe. 

    – Ko magungunan shaqawa a hanci, ko amfani da irinsu cocaine.

    Duk an tabbatar suna sa saurin tashin ciwon.

    ILLAR YIN WATSI DASHI

    Likitoci na gargadi akan ya kamata mai ciwon ya rika ziyartar asibiti kada yake shan magungunan rage zogi agida kurum ko kuwa yake barin sa har yaci ya saki, domin MIGRAINE na iya haddasa abunda ake kira MIGRAINOUS INFARCTION

    Wato Migraine kan iya haddasa strokes wanda hakan kan jawo shanyewar barin jiki koda mutum baida hawan jini saboda fashewar magunar jinin kwakwalwa da ciwon yasa hakan ya zai haddasa mutuwar kwayoyin halittun kwakwalwa na gurin da abun ya faru. Ko injury a cerebellum mutum ya riƙa tsima ko kyarma a hannu ko ƙafa ko duk wato (Tremor) 

    Saboda sanda yake faruwa talewa jijiyoyin jini keyi tare da tsukewa cikin ƙarfi fiye da yadda ya dace, kamar yadda kake hura balloons abunda ake kira (Vaso-dilatation) kaga ba ƙwari in pressure tai yawa hujewa zafin jini zai jijiyar tayi asami matsala domin shi stroke ne hemorrhagic Mesa jini ya fantsama wanda galibi yafi kisa nan take saɓanin ischemic.

    Yana dakyau kuranta Jan Hankali Ga Masu Cin Smoked Fish (Bandar Kifi)

    WANI ABIN MAMAKI KUMA

    Galibi a Mata masu shi in sukai ciki bai fiye tashi ba har sai bayan sun haihu. 

    MATAKIN ƊAUKA

    Kafin akai ga likita a iya shan paracetamol don asami relief amma kar azauna, saboda inka zauna kaita shan paracetamol tohfa shima zai lalata maka hanta. Cikin kwana 3 rabin hantarka na iya mutuwa. 

    Sannan a iya a sami ruwan dumi adaddana sashin kan wato ai tausa, 

    A sami guri mara hayaniya a kwanta a kuma kashe hasken dakin musamman in dare ne, mutum ya saki jiki ya samu yai relax. 

    Sai kuma a garzaya ga likita in gari ya waye domin samun maganin sassauci. Domin migraine bashi da maganin warkewa kwata-kwata. Saide a sami sauki akuma kiyaye yawan tashin sa.

    Idan mutum ya fahimci abinda ke tada masa shi wato triggers toh sai ya kiyaye su.

    GA SADAKAR RIGAKAFIN SA

    Ga wanda yake taso masa akai akai irin sau biyu a sati ko kusan ko yaushe yaje pharmacy ya nemi VITAMIN B2 (RIBOFLAVIN) 400MG yasai robar guda kullum ya rika shan kwaya 1 tsawon wata 4 zuwa 6 idan Allah ya taimakesa zaiji tsit ya dena yawan tashin. Vitamin B2 bawai B-complex ba…. A kiyaye. 

    Allah ya sauwake.

    Domin karanta Abubuwan Da Sukan Iya Taimakawa Wajen Raguwar Warin Baki Danna nan 

  • Abubuwan Da Sukan Iya Taimakawa Wajen Raguwar Warin Baki

    Abubuwan Da Sukan Iya Taimakawa Wajen Raguwar Warin Baki

    Kamar yadda mukayi jawabi a baya ba abu daya bane yake kawo matsalar warin baki idan ba a mantaba .

    1.Wanke baki da sinadarin hydrogen peroxide Wanda ake amfani dashi wajen wankin ciwo bayan andan tsiyaya ruwa kadan an kashe zafinsa.sai ai amfani dashi a rika kuskure baki sau 2 ko 3 a yini 

    Yakan taimakawa wajen rage matsalar idan har ya zamto dalilin kwayoyin cuta ne suka kawo warin bakin.

    2.Idan ya kasance matsalar ulcer ce to yana da kyau ai maganinta sannan ake brush kullum kafin kwanciya.

    Yana dakyau kuranta Jan Hankali Ga Masu Cin Smoked Fish (Bandar Kifi)

    3.Amfani da baking soda safe da yamma ko bayan angama cin abinci a madadin ayi amfani da makikilin

    4.Akan iya amfani da man olive a zuba a baki a kuskure tsawon minti 20 ai haka  a jere akai akai sannan a zubar yana taimako sossai.

    5.Tauna kanumfari kamar kwaya 3 musamman ga wanda matsalar take hanasu mu,amalar aure. Yana taimakawa wajen dauke warin bakin na dan wani lokaci.

    6.Akan tafasa kanumfari kamar guda 7 zuwa sama haka musamman ma a hada da gishiri ana iya kuskurawa kamar sau uku ya dai danganta da tsananin warin bakin

    Sannan yana dakyau ku karanta wannan Kawar Da Fargaba Kan Dalilan Sanya Robar Hanci Ga Mara Lafiya