WikiHausa

Tag: yadda ake

  • Yadda Ake Yin Umara (Umrah) Dalla-dalla

    Yadda Ake Yin Umara (Umrah) Dalla-dalla

    Umrah ibada ce mai matuƙar daraja a Musulunci, wadda ake yin ta a Masallacin Harami a Makka. Ana iya yin Umrah a kowane lokaci na shekara, ba kamar Hajji ba wanda ke da lokacin da aka ƙayyade. Ga cikakken bayani kan yadda ake yin Umrah dalla-dalla:

    1. Shirin Umrah da Shiga Ihram

    Kafin a fara Umrah, dole ne mutum ya shiga cikin yanayin Ihram, wanda shi ne shirin ibadar Umrah.

    A. Shiryawa kafin shiga Ihram:

    • A wanke jiki sosai da wanka (ghusl) domin tsarkakewa.
    • A yanke farce, a cire gashi mara buƙata a jiki, a sanya turare (ga maza kafin su shiga Ihram).
    • A sanya tufafin Ihram:
      • Maza: Za su sanya zanin Ihram guda biyu (zani da riga maras ɗinki) ba tare da huluna ko takalma masu rufe yatsu ba.
      • Mata: Za su sanya tufafin da suka saba sawa masu sutura, amma ba za su sanya safar hannu ko niƙabi ba.

    B. Niyya da Shiga Ihram:

    • A yi niyyar Umrah a zuciya.
    • A faɗi “Labbayka Umrah”, wanda ke nufin “Na amsa kiran Allah domin yin Umrah”.
    • Daga wannan lokaci, abubuwa kamar cire gashi, yin jima’i, sanya turare, da yanka dabba suna haramtuwa har sai an gama Umrah.

    C. Yin Talbiyya:

    • A fara karanta Talbiyya da muryar da ta fi dacewa, musamman ga maza:

       “Labbayka Allahumma Labbayk, Labbayka Laa Shareeka Laka Labbayk, Innal Hamda, Wan Ni’mata, Laka Wal Mulk, Laa Shareeka Lak.”

    • Ana ci gaba da yin Talbiyya har sai an isa Makka.
      2. Shigowa Masallacin Harami da Tawaf

    A. Shigowa Masallacin Harami:

    • A shiga da ƙafar dama tare da karanta:
       “Allahummaftah li abwaba rahmatik” (Ya Allah, ka buɗe min ƙofofin rahamarka).
    • Idan mutum ya ga Ka’aba, ya fuskance ta, ya yi addu’a domin wannan lokaci yana da matuƙar daraja.

    B. Tawaf – Zagayawa Kusa da Ka’aba:

    Tawaf yana nufin zagayawa Ka’aba sau bakwai (7).

    • A fara daga Hajar Aswad (Black Stone), idan za a iya taɓa shi da hannu da sumbata shi, yayi kyau, idan ba zai yiwu ba, a daga hannu a faɗi:
       “Bismillah, Allahu Akbar”.

    • A ci gaba da zagayawa bakwai a kusa da Ka’aba.

    • A karanta addu’o’i daban-daban yayin Tawaf, ba lallai a karanta wani abu na musamman ba.

    • Idan an kai Rukun al-Yamani (gindin Ka’aba daya kafin Hajar Aswad), a taɓa shi idan zai yiwu ba tare da yin sumbata ba.

    • A tsakanin Rukun al-Yamani da Hajar Aswad, ana karanta:

       “Rabbana atina fid-dunya hasanah, wa fil-akhirati hasanah, wa qina ‘adhaban-nar.”

    • Bayan an gama zagaye na bakwai, Tawaf ya cika.

    C. Yin Sallah Bayan Tawaf:

    • Bayan Tawaf, a yi raka’a biyu (2) a Maqam Ibrahim ko a wani wuri na Masallacin Harami.
    • A raka’a ta farko a karanta Fatiha da Suratul Kafirun, a ta biyu kuma Fatiha da Suratul Ikhlas.

    3. Yin Sa’i Tsakanin Safa da Marwa

    A. Tafiya zuwa Safa:

    • Bayan sallar Tawaf, a tafi zuwa dutsen Safa.
    • A karanta:
       “Innaṣ-Ṣafā wal-Marwata min sha’ā’iril-lāh…”
    • A hau dutsen Safa, a fuskanci Ka’aba, a daga hannu, a yi addu’a da kuma tasbihi.

    B. Yin Sa’i: Tafiya Tsakanin Safa da Marwa

    • Daga Safa zuwa Marwa yana nufin zagaye daya (1).
    • Daga Marwa zuwa Safa yana nufin zagaye biyu (2).
    • A haka ake yin zagaye har sai an cika bakwai (7), wato a ƙare a Marwa.
    • Maza su yi gudu a yankin Al-Mas’aa (wani wuri da aka ƙayyade tsakanin Safa da Marwa).
    • A yi addu’o’i da tasbihi a kowane wuri.

    4. Aske Gashi ko Ragewa

    Bayan an gama Sa’i, ana yin aski ko rage gashi:

    • Maza: Yafi kyau su aske gashin gaba ɗaya, ko su rage daga dukkan ɓangarorin kai.
    • Mata: Su yanke ɗan gashi kaɗan (kimanin yatsan hannu ɗaya) daga kowane ɓangare na kai.

    Da zarar an gama aski ko rage gashi, ana fita daga Ihram, kuma Umrah ta cika. Duk abubuwan da aka haramta a Ihram sun halatta.

    5. Bayan Kammala Umrah

    • Ana iya yin Sallah a Masallacin Harami.
    • A yi addu’a da shukar Allah domin cikar ibada.
    • Idan mutum yana son yin Umrah fiye da ɗaya, sai ya fita zuwa Masjid Aisha don shiga sabuwar Ihram.

    Muhimman Ƙa’idojin Umrah

    • Shiga Ihram daga wurin da aka ƙayyade (Miqat).
    • Tawaf (Zagayawa Ka’aba bakwai).
    • Sa’i (Zagaye tsakanin Safa da Marwa bakwai).
    • Aski ko Rage Gashi (Fita daga Ihram).

    Ladubban Umrah

    • Yin Umrah cikin nutsuwa da tawali’u.
    • Gujewa hayaniya da saɓani.
    • Yin addu’a mai yawa da neman gafara.
    • Gujewa duk wani abu da zai ɓata ibada (magana mara kyau, saɓani da mutane, da sauransu).

    Kammalawa

    Umrah ibada ce mai falala wadda ke tsarkake zunubi. Manzon Allah (SAW) ya ce:

    “Umrah zuwa wata Umrah tana kankare zunuban da ke tsakaninsu, kuma Hajji Mabrur ba shi da sakamako face Aljanna.” (Bukhari & Muslim).

    Allah ya sa mu dace, ya karɓi Umrah ɗinmu, ya kuma ba mu ikon zuwa Makkah sau da yawa! 

    Danna nan don karanta Falalar Sallar Tahajjudi

    Edita:@rumasau-kallamu

     

  • Fassarar Huɗubar Juma’a Rubutacciya daga Masallaci mai Alfarma 14th March 2025

    Fassarar Huɗubar Juma’a Rubutacciya daga Masallaci mai Alfarma 14th March 2025

    Mai Huɗuba: Sheikh Dr Abdurrahman bin Abdul-Aziz Assudais

    Mai Fassara: Malam Salisu Alhaji Abdullahi

    Transcribe: Aminu Bashir

    Shugaban Sashi: Dr Abdurrahman Muhammad Sani Yakubu

    Huɗuba Ta Farko:

    Dukkan yabo ya tabbata ga Allah, muna gode Masa tsarki ya tabbata gare Shi, muna neman taimakonSa da gafararSa, Ya keɓance mu da lokaci na ayyukan ɗa’a, madalla da tafki irinsa, duk wanda ya yi gaggawa zuwa gare shi zai kai ga samun ƙololuwar yardar Allah.

    Godiya ta tabbata gare Ka godiya dawwamammiya a bisa ni’imomin da ba su da adadi bare su kare. Kuma muna roƙon Sa datarwa da godiyarSa lallai ita godiya ta kasance mai bayyana ni’imomin abin bauta ce. Kuma ina shaidawa lallai babu abin bauta bisa cancanta sai Allah, Shi kaɗai Yake ba Shi da abokin tarayya, shaidar da za mu samu mazauni a gidan Aljanna ta dalilinta.

    Kuma ina shaidawa lallai Annabinmu kuma abin koyinmu Muhammad bawan Allah ne kuma ManzonSa, mafi alherin wanda ya yi azumi da sallar dare, sai ya kasance ɗaya tilo wurin falala. Ya Allah ya Ubangijinmu Ka yi daɗin tsira ga Annabi Muhammad, a matsayinsa na shayabo kuma abin yabo, da Alayensa tsarkaka nagartattu, waɗanda suka kai ga samun daraja da jagoranci a watan taƙawa, da Sahabbansa masu daraja waɗanda suka ƙarar da watan Ramadana suna masu ruku’u da sujjada, da Tabi’ai da waɗanda suka bi su da kyautatawa suna masu fatan samun kyakykyawar ƙarshe, da aminci mai yawa, muddin mutum zai wayi gari ko ya yini cikin kyautatawa.

    Bayan haka;

    Ya ku bayin Allah!

    Ku ji tsoron Allah Ubangijinku, domin tsoron shi ne ƙashin bayan azumi da manufarsa, kuma shi ne haƙiƙaninsa da ma’anarsa, Allah Ya ce: ((Ya ku waɗanda kuka yi imani an wajabta muku azumi kamar yadda aka wajabta wa waɗanda suka gabace ku don ku samu taƙawa)).

    Ya kai ɗan Adam ka yi sauri wurin neman taƙawa, kuma ka yi gaggawa zuwa ga aikata alheri matuƙar an saurara maka. Me yafi taƙawa kyawu! kuma me yafi hanyarta zama shiriya!, da ita ne mutum yake samun ɗaukaka da aikinsa.

    Ya ku taron Muminai!

    A yayin da al’ummar Musulmi suke ni’imtuwa da dawwamammen ƙamshin watansu mai albarka, da kwanakinsa masu yalwa da asali, kuma suke shiga ƙarƙarshin inuwarsar alkhairansa mai faɗi, wanda aka ƙawata shi da mafi kyawun mayafi, kuma suke kwankwaɗar ruwansa garɗi, suke shan ruwansa mai ƙosarwa, suke haskaka da haskensa, kuma suke more kwanakinsa masu banƙaye, kwatsam sai ga shi watan ya raba, watan alheri da kyauta da kyautatawa, watan da ƙoramunsa suka gudana da ayyukan ɗa’a, furannin alheri da ayyukan nagarta suke hudowa daga cikinsa, kuma Musulmi suke sauraron manufofinsa da sirrorinsa cikin shauƙi, kuma suke yi shiru suna masu sauraron manufofinsa tabbatattu da labaransa cikin nutsuwa, kwanakinsa kuma suna kwararowa da ayyukan neman kusanci ga Allah da farin ciki, dararensa suna haskaka da ayoyin da ake karantarwa da haske, wani lokaci ne da Allah Mai rahama Ya sanya albarka a cikinsa, kuma Alƙur’ani ya wanzar da shi ((Watan Ramadana wanda aka saukar da Alƙur’ani a cikinsa, shiriya ne ga mutane kuma ayoyi ne bayyanannu na shiriya, kuma mai rarrabewa)).

    Ya ku taron Musulmi!

    Haƙiƙa Allah Maɗaukakin Sarki Ya shar’anta azumi don Musulmi ya sabunta kyawawan ɗabi’unsa na bauta, kuma ya sake motsa yunƙurinshi na ayyukan alheri, sai ya samu ɗaukaka a cikin darajojin imani, ya kuma siffantu da siffofin ma’abota nagarta da kyautatawa, ta yadda Shari’a mai hikima ba ta tsaya game da azumi a kan abin da yake fili ba, bari dai, ta ƙetare haka zuwa ɗaukakar ruhi da ɗaukakan rai da kiyaye shi da tsakake gaɓɓai, da ɗaukaka shi daga lamari na zahiri zuwa sasannin matsayi da ɗaukaka na imani, don haka ne ma Allah Maɗaukakin Sarki Ya keɓance wannan bauta ban da sauran ibadu, kamar yadda ya zo a Sahihaini cewa: (Dukkan ayyukan ɗan Adam nasa ne, ban da azumi, domin shi Nawa ne, kuma Ni ne Zan ba da sakamakonsa).

    (Watan Ramadana) wani wata ne da Allah Ya ba shi matsayi, don Allah Ya ji tausayin wanda hanyoyi suka ƙuntata gare shi. (Allah) Shi ne Mai tausayin mu, shin akwai wani ma’abocin buƙata da ya kira Allah Mai rahama da zuciya mai cike da kunya sannan ya taɓe.

    Ya ku al’ummar Muminai!

    Waɗannan kwanaki masu albarka dama ce mai kyau da za a amfana da ita wajen bibiyan rai da gyara aiki, da yin watsi da saɓani da rarrabuwar kai, da alƙalantar da hankali da harshen tattaunawa, da taimakekeniya a kan ayyukan nagarta da taƙawa, saboda abin da wannan wata mai karamci yake ɗauke da shi na darusa masu girma na rigegeniya wajen yin alherai da kyawawan ayyuka, Allah Maɗaukakin Sarki Ya ce: ((Ku yi gaggawar aikata alheri)).

    Imami Ibnul-Ƙayyim Allah Ya masa rahama ya ce: “Shiriyar Annabi tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ita ce mafi cikar shiriya a cikin watan Ramadan, kuma mafi girma wajen tabbatar da manufa, sannan mafi sauƙi ga rayuka, kuma daga cikin shiriyarsa tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi a cikin watan Ramadana akwai: Yawaita nau’uka mabanbanta na ibadu, kuma Jibrilu amincin Allah ya tabbata a gare shi ya kasance yana taya shi muraja’ar Alƙur’ani, kuma ya kasance yana Yawaita sadaka da kyautatawa a cikinsa, da karatun Alƙur’ani, da Salla, da zikiri, da i’itikafi, kuma ya kasance yana keɓance shi da wasu ibadu da ba ya keɓance wani watan na daban da su”.

    Ya ku bayin Allah! Ku gaggauta tattara ƙoƙarinku, ku tafke ɗaurin ɗamararku, ku bayyana wa Allah alheri daga gare ku, ku farkar da zukatanku daga angajen munanan tunani, kuma ku kame idanuwanku daga kallon ababen da aka hana ku kallo, Mai rabo shi ne wanda ya ƙawatu da adon ayyukan ɗa’a, kuma ya gyastu daga hasken jama’a.

    Ya ku taron masu azumi, masu salla, kuma masu kyauta! ((Haƙiƙa kuna da kyakkyawan abin koyi daga Manzon Allah)). Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya kasance ya fi kowa yawaita kyauta a cikin mutane, kuma yafi yawaita kyauta a watan Ramadana (Ya kasance ya fi yawaita kyauta sama da sakakkiyar iska). Bukhari da Muslim ne suka rawaito.

    Don haka ku yawaita kyauta da baiwa a wata mai daraja, lallai ku yi kyauta ya ku masu karamci da daraja, daga cikin abin da Allah Ya kwararo muku na arziki, ku shimfiɗa hannayenku da kyauta da baiwa, don ku gusar da damuwowin waɗanda ake bi ba shi da hakan, da talaucin mabuƙata, da rashin ma’abota baƙin ciki, da fitar da garƙamammu da suke jiran taimakonku kuma suke hangen agajinku da kyautatawarku daga gidajen yari ((kuma duk abin da kuka ciyar (don Allah), to Shi ne zai ba ku madadinsa, Shi ne kuwa Fiyayyen masu arzutawa)).

    Ya zo a Sahihaini daga Hadisin Abu Huraira Allah Ya ƙara masa yarda, lallai Annabi tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya ce: (Babu wani yini da bayi za su wayi gari a cikinsa face Mala’iku biyu sun sauko a cikinsa, sai ɗayansu ya ce: Ya Allah Ka maye wa duk wanda ya ciyar gurbin abin da ya ciyar, ɗayan kuma sai ya ce: Ya Allah Ka lalata dukiyar duk wanda ya ƙi ciyarwa). Su kuma mutane ɗayan biyu ne, wanda aka datar da shi kuma aka jiƙanshi, da kuma marowaci da aka haramta wa rahamar Allah, don haka ku saki hannayenku da alheri don amfanar da wani.

    Sannan ayyukanku na alheri ya zama ƙarƙashin amintacciyar inuwa, da cibiyoyi nagartattu, kuma Cibiyar Sarki Salman na ayyukan agaji da taimakon mutane, da Dandalin Ihsan na ayyukan agaji misalai ne masu kyau a kan matsayan wannan ƙasa mai albarka, da kwaɗaituwar shugabanninta wajen ƙarfafa ayyukan agaji da taimakon mutane, a nan za a jinjina wa gidauniyar ƙasa ta ayyukan agaji ta hanyar Dandalin Ihsan, da ƙarfafawa mai girma da yake samu daga shugabanni Allah Ya kiyaye su, wanda hakan yake nuna ƙoƙarin wannan ƙasa mai albarka tun daga lokacin kafa ta wajen taimakon ayyukan agaji da ƙarfafa su, wanda hakan zai wajabta taimakawa da ƙarfafawa wajen isar da saƙonsu na Addini, da karantarwa, da zamantakewa, da agaji, da kiwon lafiya, da ayyukan agaji da taimakon mutane a mataki na duniya a bisa tsarin cigaba na zamani.

    Kamar yadda kuma hakan zai taimaka wajen dakile ɗabi’ar barace-barace wacce mabaraci da wanda ake roƙa suke cutuwa da ita, domin ita ɗabi’a ce mummuna, wacce cutarwata take bayyane, mai yaɗa laifuka, kuma tana hana aiki da ƙoƙarin neman na kai, kamar yadda kuma ta saɓa wa tsare-tsare da aka gindaya, da gamammun ladubba, da tsarin cigaba, kuma tana zaburarwa a kan kasala da zaman banza, sannan kuma tana ɓata kyawawan ɗabi’u a cikin al’ummomi.

    Madalla da ibada da aikin neman kusanci na fitar zakka da ta wajaba da bayar da sadaka, a cikin waɗannan kwanuka masu albarka. Allah Ya ce: (Ka karɓi wata sadaka daga dukiyarsu, kana mai tsarkake su da ita).

    Madalla da yawaita baiwa da ciyarwa da kula da waƙafi da wasiyyoyi da kiyaye tsarin gudanar da waƙafi cikin ayyukan alheri, don ta bambanta da wanzuwa da ƙayataccen tsari, da fayyacewa da amana, da lura da abin zai tabbatar da gamammiyyar maslaha, kamar gina asibitoci da cibiyoyin maganin ciwon ƙoda, da samar da hanyoyi, da gina sabbin gidaje, da haƙan rijiyoyi, da shayar da ruwa, da yaɗa ilimi mai amfani, kamar Tauhidi, da taimakon tsangayoyin Alƙur’ani, da sadaukar da Alƙur’anai, da Litattafan Sunna da hukunce-hukunce, da sadakoki masu gudana bayan rai, na daga dukkan abin da zai haifar da gamammen amfani, da fagage na bunƙasawa, kuma masu hannu da shuni da manyan ‘yan kasuwa su kasance su ne ababen koyi cikin haka, kuma bayyana sadaka da fito da ita fili zai iya kasancewa shi ne ya fi falala a wasu lokuta, domin koyi da kwaikwayo, abin da zai girmama lada ya wanzar da tasiri, Allah Ya ce: (Duk abin da kuka bayar na alheri, to, za a cikashe muku ladansa kuma ku ba za a zalunce ku ba).

    Saboda haka, ya ku bayin Allah!

    Ku ɗaura ɗamarar aiki, matuƙar kuna da ragowar kwanaki, kuna masu ribatar abin da ya yi saura na ayyukan alheri cikin wannan watan, musamman kwanaki goman ƙarshe, don samun mafi girman lada, Allah Maɗaukakin Sarki Yana cewa: (Allah Yana nufin sauƙaƙa wa gare ku, kuma ba Ya nufin tsananta muku, kuma don ku cika ƙirge kuma ku girmama Allah saboda abin da Ya shiryar da ku a kai, kuma don ku gode Masa).

    Allah Ya albarkace mu da Alƙur’ani da Sunna, Ya amfanar da mu kuma Ya ɗaukaka darajarmu da abin da ke cikinsu na ayoyi bayyannu da hikima, ina faɗin wannan magana tawa, kuma ina neman gafarar Allah Mai girma da ɗaukaka gare mu da sauran Musulmi daga dukkan wani laifi da zunubi, saboda haka, ku nemi gafararSa kuma ku tuba zuwa gare Shi, lallai Ubangijina tabbas Mai yawan gafara ne Mai jinƙai.

    Danna nan don karanta Azumi

    Huɗuba Ta Biyu:

    Dukkan yabo ya tabbata ga Allah, muna gaggawa da sauri wajen neman kusanci gare Shi da azumi, ina shaidawa lallai babu abin bauta bisa cancanta sai Allah, Shi kaɗai ba Shi da abokin tarayya, muna fatan Ya tunkuɗe mana sharri daga gare mu.

    Kuma ina shaidawa lallai Annabinmu Muhammadu bawan Allah ne kuma ManzonSa, mafi girman mutumin da ya amfanar da talikai, Allah Ya masa daɗin salati da albarka, da Alayensa da Sahabbansa, mafi alherin waɗanda azumi ya gyara halayensu da ɗabi’unsu, da Tabi’ai da waɗanda suka bi bayansu da kyautatawa, muddin Ramadana zai kwaranyo da hawaye daga idanuwan masu tuba, kuma Ya masa ƙarin sallama mai yawa.

    Bayan haka:

    Ku kiyaye dokokin Allah ya ku bayin Allah, ku yawaita kyawawan ayyuka da fatan karɓuwarsu a watan rahama da gafara da kyatatawa, kuma ku bi bayansu da godiyar Ma’abocin ni’ima da ba ta yankewa, saboda da yardarsa za ku rabauta, kuma izuwa ga ni’imominsa za ku tafi.

    Ya ku taron Muminai!

    Watan Ramadana wata ne na ƙoƙari da himma da aiki, watan samun nasarori da tabbatar da su, domin a cikin watan Ramadana ta shekara ta biyu bayan Hijira ne Musulmi suka ci nasarar a yaƙinsu na farko mafi girma, wato yaƙin Badar, sannan sai nasarorin Musulmi suka cigaba da samuwa a gabashin duniya da yammacinta, kuma dayawa daga cikin waɗannnan nasarorin sun kasance ne a wannan wata mai albarka, don haka ya ku bayin Allah ku jefar da kasala da rauni da nawa daga gare ku, ku yi riƙo da sabuban samun rabauta da nasara, na tawakkali da ƙoƙari da himma, kuma ku fuskanci goman ƙarshe da himma mai ƙarfi matsananciya, don koyi da Annabinku mai daraja.

    An rawaito daga Uwar Muminai A’isha Allah Ya ƙara mata yarda, ta ce: “Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya kasance yana ƙoƙari a kwanaki goma na ƙarshe irin ƙoƙarin da ba ya yi a waninsu”. Bukhari da Muslim ne suka rawaito.

    Kuma ya zo a Hadisi ingantacce: “Cewa lallai Annabi tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya kasance idan goman ƙarshe ya shigo sai ya ɗaure ɗamararsa, kuma ya raya darensa, kuma ya farkar da iyalansa”. Don haka kuma ku ɗaure ɗamara kuma ku raya dararensa, idanuwanku su zubar da hawayen nadama. Saboda Ubangijina Mai gafara ne Mai jinƙai Mai ƙaunarmu, Mai haƙuri, Mai karamci, kuma Mai yawan ni’ima.

    Ya ku masu azumi kuma masu tsayuwar dare!

    Ina muku albishir da ni’imomi da za ku samu a waɗannan ‘yan kwanaki kaɗan masu albarka, ku yi ƙoƙarin neman kusanci zuwa ga Ubangijinku ta hanyar ayyuka na farillai da nafiloli, ku kuma riski abin da ya kuɓuce muku na manyan ayyuka, kuma ku kwankwaɗi zumar ƙulla alaƙa da Ubangijinku da kyawawan salloli da i’itikafi da roƙon Allah da addu’a, domin har yanzu dama ba ta gushe ba, kuma kasuwanci bai gushe ba yana mai albarka, ga wanda ya salwantar da kwanakin Ramadana kuma ya tozarta su, ya bi da ransa hanyoyin sakaci sai ya halakar da shi.

    Kuma a cikin wannan wata mai girma kuma watan alkhairai, ana so a yawaita kyawawan addu’o’i, domin haƙiƙa Allah Ya sanya addu’a a tsakiyar ayoyin azumi kamar yadda Ya ce: (Kuma idan bayiNa suka tambaye ka game da Ni, to, ka ce Ina kusa, Ina karɓar addu’ar mai addu’a idan ya roƙe Ni).

    Saboda haka, ku ɗaga hannayenku sama kuna masu ƙasƙantar da kai gare Shi ta hanyar addu’a ga kawunanku da iyalanku da ƙasarku da al’ummarku, kuma ku yi wa Allah Tsarkakakken Sarki magiya ta hanyar addu’a, ku kai Masa kokenku da roƙonku, a kan Ya taimaki ‘yan’uwanku masu rauni da waɗanda annoba ta sauka musu, da waɗanda suke ƙarƙashin zalunci a ko’ina, ku roƙi Allah Ya yaye baƙincikinsu da damuwarsu, Ya kwaranye tsananinsu da ƙuncinsu, lallai Shi Maji roƙo ne kuma Mai karɓar addu’a.

    Wannan kenan:

    Ku yi salati da sallama – Allah Ya muku rahama – ga Annabin rahama da shiriya, mafificin masu azumi, kuma mafi darajar masu tsayuwar dare, kamar yadda Ubangijinku Ubangijin talikai Ya umurce ku, sai Ya ce kuma dama Shi ne Mafi gaskiyar masu zance: ((Lallai Allah da Mala’ikunSa suna salati ga Annabi, ya ku waɗanda kuka yi imani ku yi salati a gare shi da sallama mai yawa)).

    Kuma ya zo a Hadisi ingantacce cewa: (Duk wanda ya yi salati a gare ni sau ɗaya, to, Allah Zai masa salati sau goma). Ya Ubangiji Ka yi daɗin tsira a gare shi a duk lokacin da taurari suka haskaka a duhun dare da ƙarshen dare. Ka haɗa da Alayensa da dukkan Sahabbai gaba ɗaya, waɗanda suka dace da falala kuma suka kasance mafiya kyawun tarihi

    Ya Allah Ka yi salati da sallama ga Annabinmu Muhammad da Alayensa nagartattu tsarkaka, da Sahabbansa masu hasken fuska masu albarka, da Halifofinsa shiryayyu – Abubakar da Umar da Usman, da Ali – da sauran Sahabbai bakiɗaya, da Tabi’ai da waɗanda suka bi bayansu da kyautatawa har zuwa Ranar sakamako, Ka haɗa mu tare da su cikin falalarKa da kyautarKa da karamcinKa, ya Mafi karamcin masu karamci.

    Ya Allah Ka ɗora mu a bisa tafarkin masu taƙawa kuma mutanen kirki, kuma Ka sanya mu daga cikin bayinKa na ƙwarai zaɓaɓɓu, kuma Ka yi mana tagomashi da ‘yantuwa daga wuta gabaɗayanmu, don tausayinKa ya Mabuwayi ya Mai yawan gafara. Ya Allah Ka ɗaukaka Musulunci da Musulmai, Ka kare shingen addini, Ka sanya wannan ƙasa ta zamto mai aminci da kwanciyar hankali, da yalwa da wadata, da sauran ƙasashen Musulmai.

    Ya Allah, Ka amintar da mu a cikin ƙasashenmu, ka datar da shuwagabanninmu da jagororinmu, Ka ƙarfafi Shugabanmu kuma Jagoranmu da gaskiya da dace.

    Ya Allah Ka datar da Shugabanmu Hadimin Masallatai biyu masu alfarma da Magajinsa ga abin da yake ɗaukaka ne ga Musulunci da kuma gyaruwa ne ga Musulmi, da kuma abin da yake alheri ne da shiriya ga mutane da ƙasa, Ka saka musu da mafi alherin sakamako bisa abin da suka gabatar da wanda suke gabatarwa na hidindimu masu girma da mafi kyawun kula ga Masallatai biyu masu alfarma da maniyyata da masu umara da maziyarta.

    Ya Allah ka datar da dukkan shuwagabannin Musulmi. Ya Allah Ka datar da jami’an tsaronmu da masu dako a iyakokinmu. Ya Allah duk wanda yake nufatarmu da Musulunci da Musulmi da wani sharri, Ka sa ya shagala da kansa, Ka mayar da mugun nufinsa a kansa, Ka sanya halakarsa cikin dabararsa, ya Maji roƙon bayi.

    Ya Allah, Ka haɗa kan al’umma akan Alƙur’ani da Sunna, ya Ma’abocin kyauta da falala da baiwa. Ya Allah ba a iya karya rundunarKa, kuma alƙawarinKa ba ya sauyawa, Ka tseratar da masu rauni daga cikin Musulmi a ko’ina, Ka taimaki ‘yan’uwanmu a Falasɗinu, Ka kare Masallacin ƙudus, ka sa zama mai ɗaukaka da buwaya har zuwa Ranar sakamako.

    Ya Allah kamar yadda Ka taimaki masoyanKa a ranar yaƙin Badar, ranar da aka rabe tsakanin ƙarya da gaskiya, Ka taimake su a kowane zamani da kowane wuri.

    Ya Allah Ka halakar da maƙiyansu, Ka tarwatsa taronsu, Ka sanya su su zamto izina ga masu ɗaukar izina. Ya Allah lallai Kai Mai afuwa ne Kana son afuwa, saboda haka, Ka yafe mana ((Ya Allah, Ka ba mu kyakkyawa a duniya Ka bamu kyakkyawa a Lahira, Ka tsare mu daga azabar wuta)). ((Tsarki ya tabbata ga Ubangijinka Ubangijin buwaya daga abin da suke siffantawa, aminci ya tabbata ga Manzanni, godiya ta tabbata ga Ubangijin talikai).

    Don karanta Yaƙe-yaƙen Annabi SAW A Watan Ramadan danna nan

    Edita:@rumasau-kallamu

  • Falalar Gaggauta Shan Ruwa

    Falalar Gaggauta Shan Ruwa

    Annabi Muhammad (Sallallahu alaihi wasalla) ya koya mana amfanin gaggauta shan ruwa ga mai azumin farilla da nafila, saboda irin alheri da ke cikinsa, kamar yadda wannan hadisin ya nuna mana;

    حدثنى يحي عن مالك عن أبى حازم بن دينار عن سهل بن سعد الساعدى, أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال” لا يزال الناس بخير ما عجلواالفطر”

    An ruwaito daga Yahaya daga Malik daga Abi–Hazim bin Dinari daga Sahlu bin Sa’adu Assa’ida, haƙiƙa ba su gushe ba da cikin alheri ba matuƙar suna gaggauta buɗe baki (shan ruwa).

    Ma’ana akwai dalili masu matuƙar amfani a cikin wannan hadisin, wanda yake koyarwa kamar haka; saɓawa yahudawa da Nasara, saboda sun kasance suna jinkirta shan ruwa idan sun yi azumi, haka ma gaggauta shan ruwa sunnar annabi Muhammad (Sallallahu alaihi wasalla) ce. Kamar yadda ya zo a cikin wannan hadisin;

    حدثنى مالك عن عبدالرحمن بن حرملة ألأ سلمى عن سعيد بن مسيب, أن رسول الله صلى الله عليه وسلم قال ” لا يزال الناس بخير ما عجلواالفطر”

    An ruwaito daga Malik daga Abdulrahman bin Hurmal Al-assalami daga Sa’idul bin Musayyib (shugaban maruwaita), haƙiƙa Monzan Allah (Sallallahu alaihi wasalla) yace: “mutane ba za su gushe ba da aikin aheri, matuƙar suna gaggauta buɗe baki (shan ruwa)”.

    حدثنى مالك عن إبن شهاب عن حميد بن عبدالرحمن أن عمربن الخطاب و عثمان بن عفان كانا يصليان المغرب حين تنظر إلى اليل الأسود ,قيل أن يفطر ثم يفطر أن الصلاة وذلك في رمصان .

    An ruwaito daga Malik daga ibin shihabi daga Humidu bin Abdullah (yace) haƙiƙa Umar bin khaɗɗab da Usman bin Affan (R.A) sun kansance suna yin sallar Magriba a lokacin da dare ya yi baƙi (duhu) kafin su sha ruwa, sannan sai su sha ruwa bayan sun yi sallah (Magariba) wannan kuma ya kasance a cikin watan Ramadan ne.

    Amma magana mafi shahara wanda kuma babban malamin nan ya tafi a kai (Imam Malik bin Anas) shi ne gaggauta shan ruwa kafin a yi sallar Magariba, Saboda haka ne ya kamata a ce a cikin masallatan mu a dinga bari mintuna biyar (5) bayan an kira sallah, saboda mutane su samu falalar aikata sunnar annabi Muhammad (Sallallahu alaihi wasalla), ba wai kawai ana gama kiran sallah ba, sai a tayar da sallah, amma idan an yi hakan, sallah ta yi sai dai ba a aikata sunnar annabi ba ga me azumi da sauransu.

    Domin karanta Dalilan Wajabcin Ramadan danna nan 

    Edita:@rumasau-kallamu

  • Sharaɗan Ingancin Azumi

    Sharaɗan Ingancin Azumi

    1. Niyyar yin azumi: Kafin hudowar alfijir a cikin watan azumin farilla ko na nafila.

    2. Ɗaukewar jinin haila da Nifasi (Haihuwa): Saboda da zarar jinin haila da na haihuwa ya ɗaukewa mace kafin hudowar alfijir da mintuna biyu, to za ta yi azumin wannan ranar ko da ko ba ta yi wanka ba, kamar yadda idan ya rage saura mintuna biyu ko ɗaya a sha ruwa, sai jinin haila ko nifasi ya zo mata, to sai ta rama azumin wannan ranar, amma kuma idan mace ta fara yin azumi, sai jinin haila ko nifasi ko kuma wata cuta ya same ta, sai ta ajiye azuminta, bayan ta warke sai ta ci gaba da yin azuminta, amma kuma sai ta sake yin niyyar azumin, saboda ba a jere ta yi ba.

    3. Hankali: Yana daga cikin sharuɗan yin azumi ya zama shi mai yin azumi yana da hankali, saboda wanda ba shi da hankali, azumi bai wajaba a kansa ba, misali kamar mahaukaci, mai maye, idan suka yi azumi a cikin wannan halin, to azuminsu bai yi ba, ma’ana a lokacin da suke cikin halin hauka ko maye, saboda haka bayan sun samu lafiya za su rama azumin da suka sha a cikin wannan hali ko da ko ya kai tsawon shekara huɗu ko sama da haka, amma babu kaffara a kansu.

    Saboda haka babu laifi game azumi yin asuwaki da safe ko da rana ko da yamma, amma kada a yi amfani da abu mai ɗaci ko zaƙi, sobada tsoran faruwar wani abu (kitabu Ishimawi babu saumu shafi na 59 – 67 ).

    Danna nan don karanta Azumin Watan Ramadan

    Edita:@rumasau-kallamu

  • Fassarar Huɗubar Juma’a Rubutacciya daga Masallaci mai Alfarma 7th March 2025

    Fassarar Huɗubar Juma’a Rubutacciya daga Masallaci mai Alfarma 7th March 2025

    1. Mai Huɗuba: Sheikh Dr Abdullahi Bin Awwad Aljuhani

    Mai Fassara: Dr Usman Muhammad Ahmad

    Shugaban Shashi: Dr Abdurrahman Muhammad Sani Yakubu

    Huɗuba Ta Farko

    Dukkan yabo ya tabbata ga Allah, Mai yawan baiwa, Mai yalwar falala da kyautatawa, Ya wajabta azumin watan Ramadana ga bayinSa Muminai. Ina shaidawa lallai babu abin bauta bisa cancanta sai Allah, Shi kaɗai ba Shi da abokin tarayya, Majiɓincin masu taƙawa da bayinSa nagartattu, Ya karrama al’ummar Annabi Muhammadu tsira da amincin Allah masu yawa su tabbata a gare shi da watan Ramadana.

    Kuma ina shaidawa lallai Shugabanmu kuma Annabinmu Muhammadu BawanSa ne kuma ManzonSa, Mafi alherin wanda ya yi Salla da azumi, kuma ya yi ɗawafi a ɗakin Allah, daɗin tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi da Sahabbansa, taurarin shiriya kuma fitulu a cikin duhun ɓata.

    Bayan haka:

    Ina muku wasici da kiyaye dokokin Allah Maɗaukakin Sarki, da Masa biyayya a kowane waje da lokaci, kuma ku sani cewa ɗan ƙanƙanin aiki da yawa yake a wajen Allah idan ya haɗu da tsoron Allah Maɗaukakin Sarki, mai yawansa kuma ɗan kaɗan ne idan bai haɗu da tsoron Allah ba, kuma ku yi riƙo da rukunen Addini da rassan Imani, saboda ba za ku tsira ko ku rabauta a cikin rayuwarku da mutuwarku ba sai da jin tsoron Allah Maɗaukakin Sarki da Imani da Shi.

    Kuma ku yi Amfani da damar da kuke da ita a cikin wannan rayuwa kafin ta kuɓuce muku, sannan ku yi rigegeniya izuwa ga ayyukan ɗa’a, saboda ku fa kuna cikin mafi ɗaukakan lokutansu ne. Shi mutum a wannan rayuwa ta duniya ba za a ba shi rayuwa da ba ta ƙarewa ba, kuma ba zai wanzu ba, bari dai, shi samamme ne daga babu, kuma mutuwa ita ce ƙarshensa, kuma lallai lokuta da suke gittawa ga mutum a wannan rayuwar duniya kamar ƙiftawar ido suke, ƙiftawa bayan ƙiftawa, haka mutum zai ta rayuwa har zuwa lokacin da zai isa zuwa ƙarshen rayuwarsa, kuma wannan lamari ne da kowane ɗaya daga cikinmu yake ji a jikinsa.

    Kuma a kodayaushe mu riƙa tuna ‘yan uwanmu da suka kasance tare da mu a shekarar bara, suna jiran watan Ramadana watan alheri da albarka, amma sai dai ajalinsu ya cimmu su, kuma ayyukansu sun yanke, sai suka samu kansu a cikin wasu ramuka na ƙasa da babu komi tare da su a cikinsa face ayyukansu, kuma ba su bar wa kawunansu komi a bayansu ba face wata sadaka mai gudana, ko wani ilimi da ake amfanuwa da shi, ko wani ɗa nagari da yake musu addu’a, kuma mu masu tafiya ne izuwa ga wajen da suka tafi.

    Kamar haka ne kuma zamani ya juyo, kuma watan Ramadana ya dawo a wannan shekara, ya dawo bayan mun yi mantuwa mai yawa, bayan mun kutsa muna masu ninƙaya a cikin al’amuran duniyarmu ninƙaya mai zurfi, to, watan Ramadana ya dawo, kuma muma an ƙaddara mana dawowa tare da shi don mu shaida kwanakinsa masu haske kuma mu raya dararensa masu ƙyalli.

    Ya ku Musulmi!

    Lallai yana daga cikin mafiya girman ni’imomin Allah Maɗaukakin Sarki a kan bayinSa Muminai, ni’ima da Ya yi musu a cikin waɗannan kwanaki na riskar wani lokaci cikin lokutan alhairai, wanda shi ne watan Ramadan, ma’abocin rahama da albarkatu, watan da masu azumi suke farin ciki a cikinsa, kuma masu aiki suke samun riba a wajen Allah, watan da ake ruɓanya ladan farillai a cikinsa sama da ladan farillai a waninsa, watan da nafilolinsa kamar farillai suke a wani wata da ba shi ba, watan kyauta da sadaka, watan da ake yafe kurakurai a cikinsa, kuma ake kankare zunubai, Allah ya wajabta mana azumtar sa, shi kuma Manzon Allah tsira da amincin Alah su tabbata a gare shi ya sunnanta mana tsayuwa a dararensa.

    Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya kasance yana albishir wa Sahabbansa yana cewa: (Watan Ramadana ya zo muku, watan albarka, Allah Yana saukar da rahama a cikinsa, kuma Yana yafe laifuka, Yana amsa addu’a, kuma Allah Yana alfahari da ku ga Mala’ikunSa, don haka ku bayyana wa Allah alheri daga gare ku; saboda taɓaɓɓe shi ne wanda aka haramta masa rahamar Allah a wannan wata). Haisami ya dangana shi ga Ɗabarani a littafin Maj’ma’uzzawa’id.

    Kuma Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya ce: (Idan watan Ramadana ya shigo ana buɗe ƙofofin Aljanna, kuma ana rufe ƙofofin wuta, sannan kuma ana ɗaure shaiɗanu). Bukhari da Muslim ne suka rawaito.

    Haƙiƙa yana daga cikin shiriyar Annabi tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi wanda shi ne mafi cikar shiriya, Yawaita mabanbantan ibadu, haƙiƙa ya kasance ya fi kowa yawaita kyauta a cikin mutane, kuma yafi yawaita kyauta a watan Ramadana, yana yawan sadaka a cikinsa, da kyautatawa, da karatun Alƙur’ani, da zikiri, da i’itikafi, kuma ya kwaɗaitar a kan yin Umara a watan Ramadana.

    Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya ce wa wata mata cikin Mutanen Madina: (Me ya hana ki yin aikin Hajji tare da mu?), sai ta ce: “Mun kasance muna da wani raƙumi mai bayin ruwa, sai baban wane da ɗansa- wato mijinta da ɗanta- sai ya bar wani raƙumin muna bayi da shi”, sai ya ce: (To, yin Umara a watan Ramadana kamar aikin Hajji ne tare da ni). Bukhari da Muslim ne suka rawaito.

    Kuma Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya kasance yana keɓance watan Ramadana da wasu ibadu da ba ya keɓance sauran watanni da su, don haka ku gode wa Allah a bisa ni’imar riskarsa, kuma ku gode Masa ta hanyar ƙara himma da ƙoƙari da raya lokutansa da ayyukan ɗa’a mabanbanta, kuma ku fuskance shi ta hanyar kiyaye shi daga kurakurai da laifuka, Allah Ya muku rahama.

    Waɗannan lokuta ne masu falala, ina masu amfana da su? Waɗannan lokuta ne na kasuwanci mai ba da riba, to, ina masu nema?

    Manzon Allah tsira da amincin Allah su tabbata a gare shi ya ce: Allah Maɗaukakin Sarki Ya ce: (Dukkan ayyukan ɗan Adam nasa ne, Sai dai azumi, domin shi Nawa ne, kuma Ni ne zan ba da sakamakonsa, Azumi garkuwa ne, idan ya zama ɗayanku na azumi a wani yini, to, kada ya yi yasasshen zance, kuma kada ya yi hayaniya, idan wani ya zage shi ko ya nemi yin faɗa da shi, to, ya ce: Ni ina azumi. Ina rantsuwa da Wanda ran Muhammadu ke hannunSa, warin bakin mai azumi ya fi ƙamshi a wajen Allah fiye da ƙamshin almiski. Mai azumi yana da farin ciki guda biyu da zai yi, idan ya sha ruwa zai yi farin ciki, haka kuma idan ya haɗu da Ubangijinsa zai yi farin ciki da azuminsa).

    Allah Ya taimake ni tare da ku a kan azumtar sa da tsayuwa a dararensa muna masu Imani da fatan samun lada, kuma Ya gafarta mana kurakurai gaba ɗaya, Ya suturce mana dukkan laifuka, kuma Ya mana yafiya a ranar tambaya da hisabi.

    A’uzu billahi minash-shaiɗanir-rajim. Bismillahir-Rahmanir- Rahim: (Ya ku waɗanda kuka yi Imani an wajabta muku azumi kamar yadda aka wajabta wa waɗanda suka shuɗe gabaninku don ku samu taƙawa).

    (Waɗansu kwanaki ne ƙididdigaggu. To duk wanda ya kasance marar lafiya a cikinku ko yake halin tafiya, to, (idan ya sha azumi) sai ya rama a waɗansu kwanakin na daban. Kuma waɗanda za su yi azumi da wahala su ba da fansa ta ciyar da miskini; to, duk wanda ya ƙara (a kan abincin miskini), to hakan alheri ne gare shi, amma ku yi azumin shi ne ya fi muku alheri, in har kun kasance kun sani).

    Domin Karanta Shakku a Cikin Sallah danna nan

    (Watan Ramadana shi ne wanda aka saukar da Alƙur’ani a cikinsa, shiriya ne ga mutane kuma ayoyi ne bayyanannu na shiriya, kuma mai rarrabewa. Don haka, duk wanda ya riski wannan wata daga cikinku, to, ya azumce shi, kuma wanda ya kasance marar lafiya ko yake halin wata tafiya, to, (idan ya sha azumi) sai ya rama a wasu kwanakin na daban. Allah yana nufin sauƙi a gare ku, Kuma baya nufin tsanani a gare ku, don ku cika adadin (Kwanakin Ramadana), kuma domin ku girmama Allah bisa ga shiryar da ku da Ya yi, don ku yi godiya).

    Allah Ya albarkace mu da Alkur’ani, kuma Ya amfanar da mu da abin da yake cikinsa na bayani. Ina faɗin wannan magana tawa, kuma ina neman gafarar Allah Mai girma gare ni tare da ku da dukkan Musulmi daga dukkan zunubi, don haka, ku nemi gafararSa, lallai Shi ne Mai yawan gafara, Mai jinƙai.

    Huɗuba Ta Biyu:

    Dukkan yabo ya tabbata ga Allah, Wanda Ya lulluɓe zukatan bayinSa da ni’imominSa, kuma Ya raya zukatansu da hasken Addini da hukunce-hukuncensa, kuma Ya musu wasici da riƙo da abin da Ya shar’anta musu daga hikimarSa da hukunce-hukuncenSa.

    Ina shaidawa lallai babu abin bautawa bisa cancanta sai Allah Shi kaɗai, ba Shi da abokin tarayya a zatinSa da siffofinSa da aikinSa. Kuma ina shaidawa lallai Annabi Muhammadu bawanSa ne kuma ManzonSa, Ya aiko shi ga dukkan mutane don Ya rinjayar da shi a kan dukkan addinai. Tsira da aminci su tabbata a gare shi da Alayensa da Sahabbansa masu riƙo da igiyarsa.

    Bayan haka:

    Ina yi mana wasiyya da jin tsoron Allah, da yin gaggawa wajen neman gafarar Allah da kuma neman Aljanna wadda faɗinta yake daidai da sammai da ƙasa, wadda aka tanade ta ga masu taƙawa.

    Kuma ku sani cewa watanmu mai albarka, watan falala da alheri, kuma lokacin ayyukan ibada da kyawawan ayyuka, wasu ranaku sun shuɗe daga cikinsa, kuma kwanakinsa suna ci gaba da tafiya, kuma nan ba da daɗewa ba za su ƙare. Marabauci a cikinsa shi ne wanda ya yi tunani cikin lamarinsa, ya yi takatsan-tsan, kuma ya yi amfani da wannan damar kafin ta wuce, kuma ya ribaci falalar Ubangijinsa Ma’abocin kyauta da karamci da kyautatawa.

    Saboda haka, ku yawaita karatun Alƙur’ani, da ciyar da abinci, da sadaka ga talakawa da marayu, kuma ku kiyaye gaɓɓanku daga aikata laifuka da zunubai a cikinsa. Kuma ku yawaita salati da sallama ga Shugaban halittu kuma cikakken haske. ((Lallai Allah da Mala’ikunSa suna yi wa Annabi salati. Ya ku waɗanda kuka yi Imani! Ku yi salati a gare shi da sallama mai yawa)).

    Ya Allah Ka yi salati da salama ga Shugaban dukkan halittu, Shugabanmu kuma Annabinmu Muhammadu, da Alayensa nagartattu tsarkaka, da Sahabbansa masu haske da albarka, amintattu a kan da’awarsa, kuma komondojin rundunarsa, waɗanda duk wanda ya roƙa musu rahama, kuma ya yi musu addu’a, sannan babu ƙiyayyarsu a cikin zuciyarsa, to lallai shi ne wanda Allah Maɗaukaki ya nufa da faɗinSa:

    (Waɗanda suka zo bayansu suna cewa: “Ya Ubangijinmu Ka gafarta mana mu da ‘yan’uwanmu waɗanda suka riga mu yin Imani, kuma kada ka sanya wata ƙullata a zukatanmu game da waɗanda suka yi Imani. Ya Ubangijinmu! Lallai Kai Mai tausayawa ne, Mai jinƙai).

    Da kuma waɗanda suka bi su da kyautatawa har zuwa ranar Alƙiyama. Ka yarda da mu tare da su, ya Ubangijin talikai.

    Ya Allah, ya Mai kawar da damuwa, Mai yaye baƙin ciki, Mai karɓar addu’ar waɗanda ke cikin matsanancin hali, Mai Rahama Mai jinƙai a duniya da lahira, Kana bayar da su ga wanda Ka so, kuma Kana hanawa ga wanda Ka so, Ka yi mana rahama wacce za ta wadatar da mu daga neman rahamar waninKa, ya Ubangijin talikai.

    Ya Allah muna neman tsarinKa daga talauci da rashi da ƙasƙanci, kuma muna neman tsarinKa kada a zalunce mu ko mu yi zalunci. Ya Allah! Ka wadatar da mu da halal daga barin haram, kuma Ka wadatar da mu da falalarKa daga falalar waninKa, ya Ubangijin talikai.

    Ya Allah, Ya Wanda zunubin masu zunubi ba ya cutar da Shi, kuma biyayyar masu biyayya ba ta amfanar da Shi, Ka yi mana rahama, Ka yi falala ga waɗanda suka miƙa hannayensu gare Ka suna masu ƙanƙan da kai, suna neman Ka ‘yanta su daga wuta ma’abociya tsanani da muni.

    Ya Allah muna roƙon Ka Ka sanya mu daga cikin waɗanda za Ka ‘yanta daga wuta a cikin wannan wata mai albarka, kuma daga cikin masu tsira daga gidan halaka gidan wuta, daga cikin waɗanda za su dawwama a gidan tabbata Aljanna. Lallai Kai Mai rahama ne, Mai yawan gafara, ya Ubangijin talikai.

    Ya Allah lallai Muna roƙon Ka a cikin wannan wata mai albarka, muna kamun ƙafa da fuskarKa mai girma, da LittafinKa mai hikima, kada Ka bar mana wani zunubi a wannan lokaci face Ka gafarta mana, kuma kada Ka bar mana wani aibi face Ka suturce shi, ko wata damuwa face Ka kawar da ita, ko wata cuta face Ka warkar da ita, ko wata matsala face Ka yaye ta, ko wani Imani face Ka tabbatar da shi, ko wata zuciya face Ka yalwata ta, ko wani ɓatacce face Ka shiryar da shi, ko wani marar lafiya face Ka warkar da shi, ko wani mamaci face Ka yi masa rahama, ko wani da ake tambaya cikin ƙabari face Ka datar da shi, ko wani da ke tsoron azabarKa face Ka amintar da shi.

    Ya Allah, Ka gafarta mana abin da muka riga muka aikata da abin da zamu aikata, da abin da Ka ƙididdige na zunubammu mu kuma muka manta, da abin da Ka sani amma muka jahilta.

    Ya Allah, kada Ka bar mana buri face Ka cika mana shi, ko wata buƙata face Ka sauƙaƙa mana ita, ko wani alheri face Ka ba mu shi, ko wani sharri face Ka nisantar da mu daga gare shi, ya Mafi alherin Wanda bawa ya dogara da Shi kuma ya yi fatan samun alheri daga gare Shi, Ya Ubangijin talikai.

    Ya Allah, Ka amintar da mu a ƙasashenmu, Ka shiryar da shugabanninmu da masu jagorancinmu, Ka ƙarfafi Hadimin Masallatai biyu masu alfarma Sarki Salman bin Abdulaziz da Magajinsa amintacce Muhammad bin Salman da ɗaukaka da nasara bayyananniya.

    Ya Allah, Ka kiyaye su cikin cikakken lafiya da kariya, Ka saka musu da mafificin alheri game da hidimar Masallatai biyu masu alfarma da wurare masu daraja ga Musulunci da Musulmi.

    Ya Allah, Ka datar da dukkan shugabannin Musulmi kuma ka shiryar da su zuwa ga abin da yake alheri ne ga Addini da ƙasashensu. Ya Allah, Ka kare sojojinmu, Ka kare iyakokinmu da sansanoninmu, Ka kare jami’an tsaronmu, ya Ubangijin talikai.

    Ya Allah, muna neman gafara daga gare Ka, lallai Kai ne Mai gafara, Ka saukar mana da ruwan sama mai albarka. Ya Allah, Ka saukar mana da ruwa ya Allah, Ka saukar mana da ruwa ya Allah, Ka saukar mana da ruwa. Ya Allah, mu halittu ne daga cikin halittunKa, kada Ka hana mu falalarKa saboda zunubanmu.

    (Tsarki ya tabbata ga Ubangijininka Ubangijin buwaya daga abin da suke siffantawa. Aminci ya tabbata ga Manzanni, kuma godiya ta tabbata ga Allah, Ubangijin talikai).

    Danna nan don karanta Falalar Salati Ga Annabi SAW

    Edita:@rumasau-kallamu

  • Faten Doya Da Wake

    Faten Doya Da Wake

    ABUBUWAN BUƘATA:-

    DOYA
    WAKE
    ALBASA
    ATTARUHU
    MAN GYAƊA KO MAN JA.
    MAGGI
    CURRY
    LAWASHI.

    YADDA AKE YI:-

    Da farko za ki gyara waken ki ki wanke ki ɗora a wuta ya dahu ya yi luguf.

    Ki fere doyarki ki yanka yadda kike so ƙanana ‘yan daidai amma. Bayan wakenki ya dahu ki zuba doyarki a ciki. Ki samu kayan miyanki ki zuba da maggi da gishiri da curry da man ki ki bar shi ya dahu romon ya yi kauri sai ki juye a fulas.

    Green leafs na kyau wurin granishing a plating. A ci lafiya.

    Domin karanta Doya Da Ƙwai danna nan

    Edita;@rumasau-kallamu

  • Ginger Morreto Mocktail

    Ginger Morreto Mocktail

    ABUBUWAN BUKATA;

    GINGER (ƊANYA)
    NA’A NA’A.
    LEMON ZAƘI.
    SUGAR.
    ƘANƘARA.

    YADDA ZA KI HAƊA:-

    Da farko ki ɓare ginger ɗinki (citta) ki blending ɗinta ki tace. Ki samu lemon ɓawo ki matse ruwan ki haɗa da ruwan cittarki ki samu na’a na’a (mint leaf) ki saka a ciki, ki sa sugar daidai ki samu ƙanƙarki ki zuba a ciki ya yi sanyi sai ki zuba a glass cup ki sa straw ki yanka lemon ɓawonki shape ɗin circle ki yi ado da shi a kan glass cup ɗinki.

    Danna nan don karanta Faten Doya Da Wake

    Edita:@rumasau-kallamu

  • Doya Da Ƙwai

    Doya Da Ƙwai

    DOYA DA SOUCE ƊIN KWAI.

    ABUBUWAN BUƘATA;

    DOYA
    ƘWAI
    TUMATUR
    ALBASA
    LAWASHI
    ATTARUHU.

    YADDA AKE HAƊAWA:-

    Hajajju ki zage ki burge mai gida ba kullum cima guda ba ko kullum. Doya da miya ba, a a dinga canja salo.

    Da farko ki feraye doyarki , ki wanke tas ki ɗora a tukunya ki zuba ki saka ɗan gishiri ki sa ruwa ki ɗora. Za ki dafa doyarki ta yi laushi amma  bai tuɓus ba. Sai ki samu ƙwanki ki fasa a cikin bowl mai zurfi ki sa maggi a ciki ki kaɗa. Ki samu koren wake da peas ki dafa ki zuba a ciki za ki iya saka attaruhu kaɗan ba yaji sossai ba ya danganta dai da yadda kike son yaji.

    Ki samu frying pan ki zuba mai in ya yi zafi ki ɗauko ƙwanki ki zuba a kai ki sa cokali ki dinga juyawa ya farfashe kina juyawa sai ki zuba wannan vegies ɗin a kai kina juyawa sai ya soyu sai ki kwashe ki ci da doyarki. Hajiya a ci daɗi lafiya.

    Danna nan don karanta Chinese Rice

    Edita:@rumasau-kallamu

  • Yadda Za Ka Haddace Al-ƙur’ani Cikin Sauƙi Daki-Daki

    Yadda Za Ka Haddace Al-ƙur’ani Cikin Sauƙi Daki-Daki

    Step 1 – Karanta shafin da za ka haddace gaba ɗaya tare da lura da hukunce
    hukuncen tajweed.
    Step 2 -Karanta ayar farko sau uku (3) ko sau goma (goma ya fi) da kallon
    Al-ƙurani. Abin lura (wasu ayoyin suna da sauƙin hadda a kan wasu, saboda haka ka
    karanta masu wahalar da adadi mai yawa fiye da masu sauƙin.

    Step 3 – Sai ka rufe ƙur’ani ka karanto da ka ba tare da kuskure ba sai ka cigaba.
    Step 4 – idan ka maƙale ko ka yi kuskure sai ka buɗe ƙur’ani ka karanta sau uku
    (3), sai kuma ka karanto da ka.
    Step 5 – Haka za ka yi a aya ta biyu, ka karanta sau goma (10), sai kuma ka
    karanto da ka.

    Step 6 – Yanzu kuma sai ka haɗa ayoyi biyun, ka karanta da ƙur’ani sau uku (3),
    sai kuma ka karanta da ka.
    Step 7 – Kuma ka tabbatar kana karantawa cikin nutsuwa ba tare da kuskure ba.
    Idan kuma ka maƙale ko ka yi kuskure, sai ka karanta wajen da ka yi kuskuren
    ko ka maƙale sau uku (3) da ƙur’ani, sai kuma ka karanto da ka.
    Step 8 – Haka za ka cigaba da bin wannan matakan har sai ka gama shafin. Da ka
    gama shafin sai ka karanto da ka.
    Step 9 – Sai ka kai wa malami hadda ko ɗan uwa ko aboki ko ka yi recording ka
    saurara domin ka tabbatar babu kuskure.

    MATSALAR HADDAR SHAFUKA BIYU

    Domin gyara wannan, sai ka fara haddace ayar farko ta sabon shafin, sannan sai
    ka haɗa ta da ta sabon shafi, sannan sai ka haɗa ta da ta ƙarshen shafin baya, sai
    ka karanta sau biyar (5) sannan sai ka karanto da ka. Idan ka gama haddace
    sabon shafin sai ka karanto daga ƙarshen shafin baya izuwa ƙarshen sabon shafi.
    Haka za ka cigaba a dukkanin shafukan. Allah ya taimaka.

    Danna nan don karanta Falalar Karatun Ƙur’ani
    Edita:@rumasau-kallamu

  • Hatsarin Yin Wasa-rere Da Hawan Jini

    Hatsarin Yin Wasa-rere Da Hawan Jini

    Kamar yadda kwanaki kuka ji na yi bayani kan ciwon sugar cewa shi ne kan gaba wajen haddasa chronic kidney failure toh Hawan jini shi ne a matsayi na biyu da ke take masa baya wajen lalata ƙoda.

    Nephr(o)tic syndrome shi ne abinda ciwon suga ke jawo wa wanda nace muku in an yi gwajin fitsari ga wanda ƙodar ta fara taɓuwa za a ga sinadrin Protein ko Albumin a ciki ba ya ga hauhawar serum Creatinine da kumburi a ƙafafu ko ciki a wasu lokutan in ya yi ƙamari.

    To a masu Hawan jini kuma Nephr(i)tic Syndrome shi ke faruwa. Su kuma a fitsarin abinda ake gani shi ne jini wato cast na Red blood cell. Wani ƙila zai ce ai fitsarina koyaushe yellow ne ko kuwa fari tas don haka babu alamar jini. Ina ba haka abin yake ba.

    Akwai jinin da in abin ya yi ƙamari kai da kanka za ka ke ganin fitsarinka ya canza wannan shi muke kira GROSS HEMATURIA toh amma akwai wanda ba za ka taɓa gani ba sai an yi urinalysis, gwajin fitsari an sa High field microscope shi ne muke kira MICROSCOPIC HEMATURIA. To wannan fa shi ke nuna cewa hawan jini ya fara cin ƙodar mutum dole ne ya yi wani abu, in kuwa sai bayan abu ya ɓaci aka farga toh gaskiya in dai ya fara shiga Chronic sai dai a yi management ai ta ƙoƙari. Amma in yana Acute Kidney disease akan yi nasarar ƙwato ƙodar ta hanyar control na hawan jinin da sauran maganin da zai aiki a ƙodar da kuma canza abincin mutum zuwa KETO DIET

    Hawan jini abu ne mai hatsari idan aka yi sake da shi to fa ba ƙoda ba a hankali zai lalata ƙwaƙwalwa, yana motse jijiyoyin jini ta kai ga haddasa shanyewar ɓarin jiki, cutar mantuwa, lalata ido yadda mutum zai sami Retinopathy ya makance, da uwa uba bugun zuciya ko heart attack ko heart failure ko Coronary artery disease wanda duk sanda aka kai haka musamman zuciya, to fa mutum ba shi ba kuma yin duk wani aiki da ya saba sai dai a ƙiyama domin ya nakasa abin da yake jira shi ne mutuwa.

    Yawanci ciwon zuciyar ya fi faruwa bayan an ba shekaru 50 baya. To amma fa yanzu ga shi hawan jini da sai an ba shekara 40 baya aka fi samu amma yanzu har yara ƙanana masu ƙananun shekaru fama suke.

    ‘Yan Shekara 20 da wani abu ko ‘yan goma sha sai ka gan su da hawan jini. Wasu kuma basu ma san suna da shi ba har yau. Babbar illar hawan jini shi ne ba za ka taɓa jin alamun rashin daɗi a jika ko kana da shi alhalin cikin jikinka yana ta maka illa, shi yasa ake kiransa da silent killer.

    A sabon jadawalin da AMERICAN HEART ASSOCIATION ta fitar yanzu kafin tabbatar da hawan jini sai an auna mutum a lokuta 2 zuwa 3 mabambanta na rana guda idan har an sami Bp ɗinsa sama da 140 to tabbata yana da hawan jini. Wajibi a ɗora shi kan magani.

    Amma yawanci akwai wani abu da nake musamman ƙananun ma’aikatan lafiya su sani duk inda kuka ga mutum ɗan ƙasa da shekaru 10, ko 20 ko ƙasa da 30 ɗauke da hawan jini kai ko da ya ba wa 30 baya da kaɗan toh ku yi hanzarin tura shi ya yi KIDNEY FUNCTION TEST musamman a yara ‘yan goma sha yawanci ciwon ƙoda ne ke haddasa hawan jininsu.

    Da an je an yi gwajin fitsari da Blood chemistry za ka samu CREATININE ɗinsu ya yi High ana fara ba su magani insha Allahu shike nan za su sami lafiya, ciwon ƙodar zai kau sannan hawan jinin ma zai tafi dama ciwon ƙodar ne ya kawo shi. Wanda in kuwa ka fara ɗora mutum a maganin hawan jini to fa kullum a magani zai tafi alhalin an bar tushen matsalar ƙarshen complications ɗin ya kashe shi.

    Na faɗa muku da yawa ciwon ƙoda sai ya yi muni ake jin alamu. Sai dai a yara masu High Bp idan ƙodar ta taɓu wasu ana ganin kumburin fuska da ƙafafu kai tsaye.

    Akwai wani bawan Allah da ya rasu a Kano satin da ya wuce sakamakon ciwon ƙoda na ga labarinsa inda aka riƙa neman milyan 15 don kai shi India a yi masa dashe. A bayanin da ya yi farkon matsalar hawan jini ne tun a 2001 yace bai sani ba sai da aka duba jininsa lokaci har 220 ya je. Tuni ya ɓata ƙodar amma saboda in pressure ta yi pressure ƙwaƙwalwa ma daina kai saƙo take shi yasa wani za ka ga jininsa a 160 ko 180 amma yace shi ai ƙalau yake jinsa ba abin da yake damunsa.

    Shi ma ɗin to zuwa 2006 shekara 5 kaɗai duk ƙodojinsa biyun suka kasa, a nan ne ya samu aka masa dashen ƙoda ɗaya, aka cire ɗayar Allah sarki zuwa 2010 shekara 4 kacal saboda na faɗa muku in aka sama Organ ɗin wani ba kurum sawar ba akwai Rikicin Rejection da garkuwar jikinka za take yaƙar organ ɗin toh shi ma ya sami CHRONIC REJECTION shekaru huɗu ƙodar da aka sama ta mutu, shi ne fa yake ta fama har zuwa yanzu da Allah ya karɓi ransa.

    Yace daga wannan lokaci zuwa sanda yake kwance yana neman taimako an masa wankin ƙoda sama da sau dubu ɗaya da ɗari huɗu da sabain da uku, inalillahi wa’inna ilayhir rajiun. Ya sha wahala ban da ciwon cancer na ƙoda da za ka iya haɗuwa da shi a sakamakon dialysis ɗin kanshi tare da ƙarancin jini.

    Don haka kuskuren da ƙananun ma’aikatan lafiya kuke ku gyara, kukan rubutawa me hawan jini maganin sha na kwana 10 ya tafi kurum shikenan ko ya aka duba aka ga jini ya yo kasa, ba kwa kuma faɗawa mutum me ya dace ya yi ko ya kiyaye. To ku sani da maganin ciwon sugar da na hawan jini shan su ba ya ƙarewa har ƙarshen rayuwa kullum ne kuma ko da jini ya dawo normal level in dai ba ƙasa da 90 aka ga ya tafi ba, ba za a taɓa cewa ka ɗaga ƙafa ba. Sannan wajibi ne kafin ka ba mutum kowanne irin maganin hawan jini ya zamto kana da masaniya a kai da side effect, dose ɗin da ya dace da kuma HALF LIFE na maganin wannan wajibi ne.

    Wani combination wani kuma magani ɗaya ne. Don haka a ƙalla ka rubutawa mutum maganin wata 3 wato kwana 90 in ya kare a kuma ƙara masa haka za a yi ta tafiya, kuma za a ci gaba da bibiyarsa, shi yasa muke cewa a sayi abin gwajin mutum ya riƙa recording a littafi duk sanda zai zo asibiti ya zo muna da shi muke ganin progress ɗin.

    Don haka kar ku yi sake da hawan jini ku kiyayi gishiri; yawancin maiƙo da su chocolates. Kar don kuna shan magani ku ɗauka za ku ci komai musamman mu baƙaƙen fata da hawan jinin mu bai fiye jin magani ba sai an yi da gaske abu kaɗan na sa shi ya hau.

    Idan ka kula da kanka za ka rayu cikin aminci kamar kowa kuma hawan jini ba zai ma illar can ba. In ko kai wasa toh sai dai Allah ya tsare. Allah ka yaye mana abinda ya dame mu amin.

    Domin karanta Hawan Jini Ga Mace Mai Juna Biyu danna nan

    Edita:@rumasau-kallamu