WikiHausa

Tag: yadda ake

  • Yadda Ake Bandashe

    Yadda Ake Bandashe

    A yau za mu koyi yadda ake bandashe.

    Bandashe abinci ne da ake yin sa daga gurasa, yana da sauƙin sarrafawa da daɗin ci, musamman ma a wajen karɓar baƙi da wuraren taruka.

    Abubuwan Da Ake Buƙata:

    • Gurasa mai gishiri
    • Dakakken ƙuli-ƙuli
    • Albasa
    • Tumatir
    • Mai

    Yadda Ake Haɗawa

    1. A sami gurasa a saka ta a cikin ruwan ɗumi, ta yi kamar sakan biyar a ciki sai a cire.
    2. A tsanar da ita, ko kuma a turara ta, abin da dai ake so shi ne, gurasar ta yi laushi sosai.
    3. Sai a zuba mai gaba da bayanta, sai ki kawo ƙuli-ƙuli a barbaɗa, shi ma gaba da baya; sai ki yanka tumatir da albasa da cocomba, idan ana so ma har kabeji ana iya sawa a kai.
    4. Idan ana buƙata ana iya kara mai, domin ya ji, a tabbatar ƙuli-kulinki ya ji magi; ba sai an zo ana ƙarawa a kai ba, ba zai taɓa yi ba.

    Domin sanin Yadda Ake Gurasar Oven danna nan

  • Yadda Ake Gurasar tanderun Nasara (OVEN)

    Yadda Ake Gurasar tanderun Nasara (OVEN)

    A yau za mu koyi yadda ake gurasar tanderun Nasara (Oven).

    Abubuwan da ake buƙata

    • Fulawa
    • Yis
    • Kantu/riɗi
    • Sikari
    • gishiri

    Yadda ake haɗawa

    1. A sami fulawa a tankaɗe a zuba mata yis, sai a zuba ruwa a kwaɓa,
    2. Ka da a kwaɓa ta yi ruwa, a kwaɓa ta da ɗan tauri.
    3. Idan ana son gurasa mai sikari, sai a zuba sikari a wajen kwaɓin
    4. Sai a tabbatar an kunna (oven) din ya yi zafi sosai, sai a kawo tiren gashi a shafa masa bota.
    5.  Sai a kawo kwaɓin a cura, a kuma fakada, sai a saka a cikin tiren gashi,
    6. Idan an saka duka, ko kuma iya yadda zai dauka, sai a mayar da tiren cikin (oven) din a rufe.
    7. Zai ɗauki kamar minti goma sha biyar, zuwa minti ashirin kafin ta yi. Ko kuma da an fara jin ƙamshi to ta yi, sai ki cire.

    Domin sanin Yadda Ake Gurasar Tukunya danna nan

  • Yadda Ake Gurasar Tukunyar Ƙarfe

    Yadda Ake Gurasar Tukunyar Ƙarfe

    A yau za mu koyi yadda ake gurasar tukunya, gurasar tukunya abinci ne da ake yin sa daga fulawa, gurasa na da sauƙin sarrafawa da sauƙin ajiya.

    Abubuwan da ake buƙata:

    • Fulawa
    • Yis
    • Kantu/riɗi
    • Sikari
    • gishiri

    Yadda ake haɗawa

    1. A sami fulawa a tankaɗe a zuba mata yis, sai a zuba ruwa a kwaɓa,
    2. Ka da a kwaɓa ta yi ruwa, a kwaɓa ta da ɗan tauri.
    3. Idan ana son gurasa mai sikari, sai a zuba sikari a wajen kwaɓin.
    4. Sai a sami tukunyar ƙarfen mai ƙwari, a ɗora ta a kan wuta, idan ta yi zafi sosai, sai a zare itatuwan a bar garwashin, saboda ka da gurasar ta kone.
    5. Sai a cura gurasar a faɗaɗa ta, a saka cikin tukunyar,
    6. Idan an gama, sai a kawo murfi a rufe. Idan ta yi, za a ji ta fara ƙamshi.

    Domin sanin Yadda Ake Gurasa Tanderu danna nan

  • Yadda Ake Gurasar Tanderu

    Yadda Ake Gurasar Tanderu

    A yau za mu koyi yadda ake gurasar tanderu.

    Gurasa abinci ne da ake yin sa daga fulawa, ya samo asali ne daga abincin Larabawa, gurasa abinci ne dake da matuƙar daɗi, da sauƙin sarrafawa da kuma dauƙan lokaci ba tare da ta yi komai ba. Ana iya cin gurasa da abubuwa da ya samu, musamman ma gurasar tanderu ta fi daɗi, domin tanderu tukunya ce, wadda ake ginawa da ƙasa, kuma duk abin da aka yi shi a cikin tukunyar ƙasa ƙamshinsa daban yake.

    Abubuwan Da Ake Buƙata:

    • Fulawa
    • Yis
    • Kantu/ridi
    • Sikari
    • gishiri

    Yadda Ake Haɗawa

    1. A sami fulawa a tankaɗe a zuba mata yis, sai a zuba ruwa a kwaɓa.
    2. Kada a kwaɓa ta yi ruwa, a kwaɓa ta da ɗan tauri.
    3. Idan ana son Gurasa mai sikari, sai a zuba sikari a cikin kwaɓin; idan kuma mai gishiri ce, sai a zuba gishiri a cikin kwaɓin.
    4. Idan lokacin zafi ne, za ta yi saurin tashi saboda dama yis zafi yake so; awa uku zuwa huɗu ya ishe shi ya tashi.
    5. Amma idan lokacin sanyi ne yakan daɗe bai tashi ba. Idan ana so a yi gurasa da safe; to sai a kwaɓa fulawar tun da daddare.
    6. Idan an tabbatar kwaɓin ya tashi, sai a zuba karare a cikin tanderu, a kunna wuta domin tanderun ya yi zafi.
    7. Idan an tabbatar tanderun ya yi zafi sosai, kuma karan ya cinye sai a yayyafa ruwan kanwa a ciki.
    8. A saka tsintsiya a share toka-tokar da ta maƙale a cikin tanderun.
    9. Sai a kawo kwaɓin a cura shi ya yi faɗi, a faɗaɗa da hannu, yadda dai ake son fadinta ya kasance.
    10. Idan kina son kantu/ridi sai a zuba ɗan kaɗan a kan gurasar a tsakiya; idan kuma ba a so, shi kenan sai kawai a saka curin da aka yi a cikin tanderun.
    11. Idan an gama sakawa, sai a kawo tire a rufe tanderun. Takan ɗauki kamar minti ashirin zuwa ashirn da biyar kafin ta yi.
    12. Ba ma sai an kalli agogo ba, da ta yi za a ji ƙamshi ya turare ko’ina a gidan.
    13. Sai a kawo wuƙa da tire, a ringa saka wuƙa ana ɓamɓaro ta tana faɗawa kan tiren. Amma sai an yi a hankali saboda zafi, kada a ƙone domin tanderu yana da zafi sosai.

    Domin sanin Yadda Ake Yogofriut danna nan.

  • Yanda Ake Gurasar Tanderu

    Yanda Ake Gurasar Tanderu

    Abubuwan da ake buƙata

    • Fulawa
    • Yis
    • Kantu/riɗi
    • Sikari
    • Gishiri

    Yadda ake haɗawa

    1. A sami fulawa a tankaɗe a zuba mata yis, sai a zuba ruwa a kwaɓa,
    2. Kada a kwaɓa ta yi ruwa, a kwaɓa ta da ɗan tauri.
    3. Idan ana son Gurasa mai sikari, sai a zuba sikari a cikin kwaɓin , idan kuma mai gishiri ce, sai a zuba gishiri a cikin kwaɓin.
    4. Idan lokacin zafi ne za ta yi saurin tashi saboda dama yis zafi yake so, awa uku zuwa huɗu ya ishe shi ya tashi.
    5. Amma idan lokacin sanyi ne yakan daɗe bai tashi ba. Idan ana so a yi gurasa da safe, to sai a kwaɓa fulawar tun da daddare,
    6. Idan an tabbatar kwaɓin ya tashi , sai a zuba karare a cikin tanderu, a kunna wuta domin tanderun ya yi zafi.
    7. Idan an tabbatar tanderun ya yi zafi sosai kuma karan ya cinye sai a yayyafa ruwan kanwa a ciki.
    8. A saka tsintsiya a share toka-tokar da ta maƙale a cikin tanderun.
    9. Sai a kawo kwaɓin a cura shi ya yi faɗi, a faɗaɗa da hannu, yadda dai a ke son faɗinta ya kasance.
    10. Idan kina son kantu/riɗi sai a zuba ɗan kaɗan a kan gurasar a tsakiya, idan kuma ba a so shi kenan sai kawai a saka curin da a ka yi a cikin tanderun.
    11. Idan an gama sakawa sai a kawo tire a rufe tanderun, takan ɗau kamar minti ashirin zuwa minti ashirn da biyar kafin ta yi.
    12. Ba ma sai an kalli agogo ba, da ta yi za a ji ƙamshi ya turare ko ina a gidan.
    13. Sai a kawo wuƙa da tire, a ringa saka wuƙa ana ɓamɓaro ta tana faɗawa kan tiren. Amma sai an yi a hankali saboda zafi kada a ƙone domin tanderu yana da zafi sosai.

    Domin karanta Yadda Ake Faten Wake Da Doya danna nan

    Edita:@rumasau-kallamu

  • Yadda Ake Yogofruit

    Yadda Ake Yogofruit

    A yau za mu koyi yadda ake haɗa yogofruit.

    Abubuwan Da Ake Buƙata

    • Yoghurt
    • Apple
    • Banana
    • Water lemon

    Yadda Ake Haɗawa

    1. Za a wanke fruits ɗin duka a gyara su.
    2. Sannan a yayyanka su ƙanana.
    3. Sai a zuba yoghurt wanda ba shi da tsami (Fresh) a cup, sai a zuba yankakkun fruits ɗin nan a ciki, a sa a fridge ya yi sanyi.

    Domin sanin Yadda Ake Haɗa Fondant danna nan.

  • Yadda Ake Haɗa Fondant

    Yadda Ake Haɗa Fondant

    A yau za mu koyi yadda ake fondant.

    Abubuwan Da Ake Buƙata:

    • Icing sugar
    • 1 tbsp Corn syrup
    • 1 tbsp Glucose
    • 2 tbsp Gelatine
    • 1 tbsp Glycerine
    • ruwa 4 zuwa 5 tbsp
    • 1 tbsp Cmc
    • Corn flour
    • 1 tbsp Flavour
    • gishiri
    • 1 tbsp Butter

    Yadda Ake Haɗawa

    1. A sami kwano ɗan ƙarami, sai a zuba gelatine kamar cokali biyu, a sa ruwa kamar cokali 4 haka a juya.
    2. Sai a juya shi, amma zai iya ɗan burtsatsai bai yi smooth ba.
    3. A zuba ruwa a tukunya, a ɗora a kan wuta, amma ruwan ba mai yawa ba, yadda idan an sa kwanon da aka zuba gelatine ɗin ba zai sha kansa ba.
    4. Sai a sa glucose a juya sosai, sanna sai a sauke, sai a zuba flavour, corn syrup, glycerine a juya sanna a ɗan sa gishiri da butter.
    5. Sai a ringa juyawa ana ƙarawa, ana juyawa kamar ana kwaɓin dough, a haka za a ga yana ƙwari har sai an ga ya daina kama hannu.
    6. Sanna idan ana yi a tabbatar ana yin shi a kan leda ko irin waje me kyau da tsafta kuma idan ana murzawa kada a yi da yatsu, tafin hannu za a yi amfani da leda mai yatsu.
    7. Idan yana kamawa za a iya barbaɗa corn flour a ƙasan wajen ko icing sugar.
    8. Za a ga idan ya yi sosai, zai daina kama hannu, zai zama dough sosai, sai a sami Leda a sa a ciki, yadda iska ba za ta shiga ba, ya daskare.
    9. Sai a yi kwalliyar da ake so idan wani kala ake so, za a iya sawa a murza shi.

    Domin sanin Yadda Ake Pizza danna koren ruutun nan.

  • Mummunan Ƙarshe Da Kyakkyawan Ƙarshe

    Mummunan Ƙarshe Da Kyakkyawan Ƙarshe

    MUMMUNAN ƘARSHE DA KYAKKYAWAN ƘARSHE
    Babu wani abu da ya fi damun duk mai hankali da imani a wannan duniyar, irin tunanin yadda ƙarshensa zai kasance.
    Mutuwa dai dole ce, sai dai tashin hankalinta shi ne rashin sanin lokacin da za ta zo. Kuma babbar damuwa ita ce, a wane yanayi za ta riski mutum? Wanda wannan shi ne zai haska me zai tarar bayan ya mutu ?
    Abin da mutum ya cika a kansa, a kansa za a tashe shi, koda kuwa a farko ba a kansa ya taso ba. Misali ɗalibi a makaranta ko shekara nawa ya yi, ana la’akari ne da sakamakon da ya samu a jarrabawarsa ta ƙarshe, da zai yi shekaru uku yana abin kirki sai a ta huɗu ya kama shiririta, to fa da sakamakon shiriritar nan zai fita, haka kuma Inda shiriritar ya fara sai a ƙarshe ya yi wa kansa faɗa, ya nutsu ya gyara kurakuransa, sai ka ga ya fita da kyakkyawan sakamako.To tamkar  haka rayuwar duniya take.
    Manzon Allah Sallallahu alaihi Wasallam ya ce,
    وانما الاعمال بالخواتيم
    Ana lura ne da aikin da mutum ya cika a kansa.(Bukhari hds 507,Muslim hds na 161)
    Abin da mutum ya taso a kansa, da shi yake cikawa,sai dai kuma, ba kasafai wanda ya taso kan alhairi yake cikawa da sharri ba, amma kuma hakan tana faruwa,wato mutum ya yi ƙarkon kifi, Allah ya kiyaye.
    Dukkanin bayin Allah nagari suna cike da jin tsoron yadda ƙarshensu zai kasance, shi yasa suke yin iya yinsu, su kasance cikin ayyukan alhairi a kowane lokaci, saboda ba su san lokacin da ta Allah za ta kasance ba a kansu, duk da haka suna ta addu’ar Allah ya ba su kyakkyawar cikawa, ba sa sakin jiki ballantana su ruɗu da ayyukansu.
    Mummunan ƙarshe shi ne mutum ya mutu a kan kafirci, ko shakka da kokonto ko musu da jayayya kan Musulunci ko wani abu da yake tabbatacce sananne a Musulunci.
    Haka kuma, wanda ya mutu yana aikata wani aiki na saɓon Allah Ta’ala, ko wata sha’awa ta haram.
    Kamar yadda wanda ya mutu yana cikin wata ibada sahihiya ko yana kan wani aikin alhairi za a ce ya yi kyakkyawar cikawa.
    ABUBUWAN DA SUKE JAWO MUMMUNAN ƘARSHE
    Allah Ta’ala cikin rahamarsa ga bayinsa, ya bayyana musu alhairi da sakamakonsa da kuma sharri da abin da yake jawowa, sannan kuma ya bayyana hanyoyin su, don a bi hanyar da take ta alhairi kuma a kaucewa hanyar sharri.
    Wasu daga cikin abubuwan da suke jawo mummuna ƙarshe su ne:
    1.Rayuwa a kan munanan aƙidu waɗanda suka sabawa koyarwar Alkur’ani da sunnar manzon Allah Sallallahu alaihi Wasallam.
    2.Rayuwa a kan ibadu na bidi’a waɗanda manzon Allah Sallallahu alaihi Wasallam bai yi ba, bai koyar ba ,kuma ba a yi ba a zamaninsa.
    3.MUNAFUNCI
    Ya haɗa da ɓoye kafirci a zuciya da bayyana Musulumci, da riya da girman kai da jin kai da jin isa, amma yana nuna wa mutane, shi mai ikhlasi ne da tawali’u da sauran munanan halaye na zuciya da mutum zai rinƙa nuna wa mutane saɓanin su, alhali suna danƙare a cikin zuciyarsa.
    4.NACEWA A KAN SAƁON ALLAH TA’ALA
    A yi a yi mutum ya tuba ya ƙi, har mutuwa ta zo masa yana tsakiyar wannan sabon, kamar wanda zai mutu a wurin sata ko fashi ko ta’addanci,ko zina ko madigo ko luwaɗi ko shaye-shaye da sauransu. Kamar yadda wani da zai mutu aka laƙanta masa kalmar shahada sai ya kasa faɗa, ya kama waƙe-waƙe har ya mutu, wani kuma ya yi ihun yan ball, wani ya yi maganganun ‘yan caca, haka dai.
    Allah Ta’ala ya kiyaye mu.
    5.TSANANIN SON ABIN DUNIYA
    Wanda zai mamaye zuciya, har ya kai ga mutum ya mance da lahirarsa ta yadda zai iya aikata komai in dai zai samu abin duniya. Wannan yana jawo mummunan ƙarshe.
    6.YIN ADDINI RABI DA RABI
    Da yawa waɗansu mutane sukan rinƙa sako-sako da addininsu, saboda da’awar wayewar kai ko kuma don kada a ce su masu tsattsauran ra’ayi Musulunci ne, sai ka ga har kunyar nuna cewa su Musulmi ne suke a wani wurin, kuma In ta kama har taya kafirai kafirci suke yi, ko su taya fajirai fajirci, don dai kada a bar su a baya, ko a ce su gidadawa ne.
    Wajibi a duk inda musulmi ya tsinci kansa ya bi Musulunci gwargwadon ikonsa.
    7.JINKIRIN TUBA DA JINKIRIN AIKI MANAGARCI
    Jinkirin tuba da sa rana da jan ƙafa wajen aikata ayyukan alhairi, alhali mutum yana da ikon yi, yana jawo mummunan ƙarshe, saboda rai ba a hannun mutum yake ba, mutuwa za ta iya zuwa kowane lokaci ba notis.
    Ya Allah Ta’ala ka kiyaye mu da mummunan karshe.
    ABUBUWAN DA SUKE JAWO KYAKYAWAN ƘARSHEN
    1.TSORON ALLAH TA’ALA
    Rayuwa cikin bin dokokin Allah Ta’ala da bin sunnar Manzon Allah Sallallahu alaihi Wasallam da kaucewa abubuwan da suka hana, gwargwadon iko, yana sa a samu kyakkyawar cikawa da izinin Allah Ta’ala.
    2. TSAYUWA A KAN MUSULUNCI
    Ba raba ƙafa ba munafunci ba wani biye-biye ko kame-kame.
    3.GASKIYA
    Gaskiya a zuci,da harshe da hali da mu’amala, ba ƙarya ba yaudara ba ha’inci ba zamba ba cin amana.
    4. YAWAN TUNANIN MUTUWA DA ZIYARTAR MAƘABARTA
    Yawan tuna mutuwa, yana yi wa mutum linzami kan munanan ayyuka, yana kuma zaburar da mutum kan aikata kyawawan ayyuka da komawa ga Allah Ta’ala, haka ma ZIYARTAR MAKABARTA, ziyara irin wacce sunna ta koyar.
    5.KYAUTATA ZATO GA ALLAH TA’ALA
    Lallai ne a koda yaushe mutum ya kasance mai kyatata zatonsa ga Allah Ta’ala, tare da tsoron azabarsa da kuma aikata ayyukan alhairi. A yayin da alamun mutuwa suka bayyana an fi so zaton samun rahamar Allah Ta’ala ya fi rinjaye a zuciyar mutum a kan tsoron azabarsa, wannan yana sawa a samu kyakkyawar cikawa.
    6.TUBA DA MAYAR DA KAYAN ZALUNCI KO NEMAN YAFIYAR WAƊANDA AKA ZALUNTA
    7.GUJEWA ABUBUWAN DA SUKE JAWO MUMMUNAR CIKAWA WAƊANDA AKA YI BAYANI SU A FARKO.
    Ya kamata kowa ya yi wa kansa hisabi tun kafin a yi masa. Mu gaya wa kanmu gaskiya, mu ɗora kawunanmu a kan sikeli na gaskiya. Mu daina kallon laifukan wasu, mu shagala da kawunanmu. Mu sani a kowane sakan mutuwa na iya cimma na.! Laa ilaaha illalah.
    Ya Allah Ta’ala ka azurta mu da kyakkyawan ƙarshe ka sa kalmar mu ta karshe a duniya ta kasance “LAA ILAAHA ILLALAH MUHAMMADUR RASULULLAH”.
  • Noma A Najeriya

    Noma A Najeriya

    Aikin Noma a Najeriya reshe ne na tattalin arziki a Najeriya; yana ba da aikin yi ga kusan kashi 30% na yawan jama’ar har zuwa shekarar 2010. Ana canza sashen ta hanyar kasuwanci a ƙananan matakan matsakaita da manya.

    Fitar da abinci ya kai sama da kashi 70 na GNP na Najeriya a lokacin da aka samu ‘yanci; bayan shekaru ashirin da biyar, ya kusan zama koma baya ga kayan abinci wanda ya kai sama da kashi 50 na shigo da kayayyaki.

    Fitar da abinci ya ragu bayan samun ‘yanci; duk da cewa yankuna da dama na Saharar Afirka, sun kasance masu amfani; kuma suna iya samar da abinci, ta yadda kowane mai abinci ya fita; sai aka shigo da hatsi sama da sau bakwai.

    Saboda haka Gwamnatin Najeriya ta inganta yin amfani da takin gargajiya ba a cikin 1970s.

    A shekarar 1990, an gano hekta miliyan 82 daga cikin fadin ƙasar na kusan hekta miliyan 91 da ake nomawa. Kashi 42 na yankin da ake nomawa an yi noma. Mafi yawan wannan ƙasar an noma ta ne a ƙarƙashin tsarin daji na daji; inda ake barin ƙasa ba aiki na wani lokaci; don ba da damar sake sabunta halittar ƙasar.

    An rarraba kadada miliyan 18 a matsayin makiyaya ta dindindin, amma tana da damar tallafawa noman. Yawancin hekta miliyan 20 da gandun daji da dazuzzuka suka mamaye; suna da imanin cewa suna da damar noma.

    Riƙe kayan aikin gona ƙanana ne, kuma sun watse; kuma ana gudanar da noma da kayan aiki masu sauƙi. Babban noma ba na kowa bane. Aikin noma ya ba da gudummawar 32% ga GDP a 2001.

    Kayan Amfanin Gona

    Manya kayan amfanin gona sun haɗa da wake, shinkafa, dawa, da kashu, da rogo; da koko, da gyada, da danƙo, da soɓo, da masara (masara), da kankana, da gero, da dabino, da filawa; da shinkafa, da roba, dawa, da waken soya, da ayaba, da dawa.

    A da, Najeriya ta yi fice wajen fitar da man gyaɗa da na dabino. Amma tsawon shekaru yawan fitar da wannan kayan ya ragu. ‘Yan shekarun baya kamfanonin Najeriyar na gida sun fara fitar da; gyaɗa, kashu, kanwa, ganyen zogale, Ginger, koko da dai sauransu.

    Kayayyakin aikin gona na ƙasar sun faɗa cikin manyan kungiyoyi biyu; noman kayan abinci da ake samarwa don amfanin gida; da kuma fitarwa zuwa kasashen waje. Kafin yaƙin basasar Najeriya, ƙasar ta wadata kanta da abinci; amma ta ƙaru sosai bayan shekarar 1973.

    Gurasar da aka yi da alkama ta Amurka ta maye gurbin amfanin gona na gida; a matsayin abinci mafi arha mafi sauƙi. Tsakanin 1980 da 2016, samar da Yam ya ƙaru daga sama da tan miliyan 5 zuwa tan miliyan 44.

    Domin karanta cikakken bayani akan Jagoran Noman Masara A Nijeriya ko Jagoran Noman Shinkafa A Nijeriya danna nan

  • Halittun Tsirrai A Najeriya

    Halittun Tsirrai A Najeriya

    Najeriya tana da matuƙar baiwar da yawancin bishiyoyi waɗanda yawancinsu ‘yan asalin ƙasar ne, yayin da ‘yan kaɗan ke da ban sha’awa. Rahoton ya nuna cewa yawan kaso mafi yawa na gandun daji da mutum ya yi a cikin ƙasar, yana da rinjaye da nau’ikan nau’ikan na baƙi.

    Wannan ya samo asali ne daga zaton cewa bishiyoyi masu ban mamaki suna girma cikin sauri. Koyaya, nazarin ya kuma bincika ci gaban bishiyoyi na asali tare da na wasu nau’ikan halittu.

    Yawancin ƙasashe a Afirka suna fama da Cutar ciesan Baƙon Cutar (IAS). A shekarar 2004, kungiyar IUCN – World Conservation Union ta bayyana IAS 81 a Afirka ta Kudu, 49 a Mauritius, 37 a Algeria da Madagascar, 35 a Kenya, 28 a Masar, 26 a Ghana da Zimbabwe, da 22 a Habasha.

    Koyaya, abu kaɗan ne sananne game da IAS a cikin Najeriya, tare da yawancin rahotanni na fasaha da wallafe-wallafen dake ba da rahoton ƙasa da shuke-shuke masu mamaye 10 a cikin ƙasar.

    Baya ga masu mamaye tsire-tsire, Rattus rattus da Avian mura mura suma an dauke su IAS a Najeriya. Farkon shigowar IAS cikin Najeria ya fi yawa ta hanyar gabatarwar shuke-shuke wanda shuwagabannin mulkin mallaka suka yi, ko dai don itacen bishiyar daji ko kuma don abubuwan ado. Shigowar shuke-shuke zuwa Najeriya a lokacin mulkin mallaka bayan an sami ƙwarin gwuiwa ta hanyar haɓaka ayyukan tattalin arziki, fara binciken mai na kasuwanci, gabatarwa ta jiragen ruwa, da kuma shigar da shuke-shuke na kayan kwalliya ta masu harkar kasuwanci.

    Saboda yawan amfani da ruwa, ragowar halittu da kuma gandun daji na farko a Najeriya an ƙayyade su ga wuraren da aka kiyaye waɗanda suka hada da wurin ajiyar halittu guda ɗaya, wuraren shaƙatawa na ƙasa guda bakwai, wurin tarihi na Duniya guda daya, Tsattsauran Yanayi 12 (SNRs), wuraren wasanni 32 / wuraren bautar namun daji, da kuma ɗaruruwan gandun daji. Waɗannan su ne ƙari ga wuraren da ake kiyayewa da yawa kamar su arboreta, lambunan lambu, lambun dabbobi, da bankuna ɗari da manyan makarantu da cibiyoyin bincike ke gudanarwa

    A cikin yankin busasshiyar bushashi da busasshiyar savanna ta Afirka ta Yamma, gami da Najeriya, yawancin nau’ikan dicots na ciyawa musamman daga jinsi na Crotalaria, Alysicarpus, Cassia da Ipomea an san su da yawa a cikin kiwon dabbobi.

    Sau da yawa ana fizge su ko a sare su, kuma a ciyar da su azaman sabo ko abincin dabbobi. Amfani da waɗannan da sauran tsire-tsire masu tsire-tsire a cikin yanayin gonar yana da dama.

    Akwai wasu nau’ikan halittu da yawa da suka fito daga Najeriya, gami da waken soya da ire-irenta, suna matsayin muhimmiyar hanyar samar da mai da furotin a wannan yankin. Wasu daga cikin waɗannan ciyayin sun hada da, Euphorbiaceae, waɗanda suke da niyyar taimakawa malaria, cututtukan ciki da sauran cututtuka. Abubuwa daban-daban na damuwa kamar fari, ƙarancin abinci mai ƙarancin ƙasa da sauƙin kamuwa da kwari sun ba da gudummawa ga noman Masara ya kasance wani ɓangare na harkar noma a wannan yankin.

    Kamar yadda masana’antu suka ƙaru, hakan kuma ya sanya nau’ikan bishiyoyi a cikin dajin cikin haɗari ga gurbatacciyar iska, kuma bincike ya nuna cewa a wani ɓangare na Najeriya, bishiyoyi sun nuna juriya da girma a yankunan dake da matuƙar gurɓatacciyar iska.

    Domin karanta cikakken bayani akan Jagoran Noman Waken Soya danna nan.