Gabatarwa
A fagen adabin Hausa, musamman na zamani, marubutan mata sun taka muhimmiyar rawa wajen isar da saƙonnin da suka shafi rayuwa, tarbiyya, da matsayin mata a cikin al’umma. Ɗaya daga cikin fitattun marubutan nan ita ce Talatu Wada Ahmed, wadda rubuce-rubucenta suka yi tasiri matuƙa wajen gina tunanin matasa da wayar da kan al’umma game da darajar tarbiyya, ‘yanci, da ilimi.
Wannan takarda na nazari ne kan yadda rubuce-rubucen Talatu Wada Ahmed suka ba da gudunmawa wajen inganta tarbiyya ta fuskar ilimi da halaye a tsakanin matasa, musamman mata.
Tarihin Talatu Wada Ahmed
Talatu Wada Ahmed an haife ta ne a shekara ta 1966 a ƙauyen Gaurawa da ke Jihar Katsina. Ta yi karatun farko da na sakandare a garuruwan Katsina kafin ta wuce zuwa Jami’ar Ahmadu Bello (ABU), inda ta kammala digiri a fannin ilimi.
Talatu Wada Ahmed tana daga cikin marubutan farko mata a arewacin Najeriya da suka fara rubuta littattafan soyayya da suka ɗauki jigogi masu ƙarfi na tarbiyya, ilimi da ‘yancin mata. Rubuce-rubucenta sun taimaka wajen kafa tubalin da marubutan mata suka bi, musamman a tsakanin shekarun 1980 zuwa 1990.
Jigogin Rubuce-Rubucenta
Rubuce-rubucen Talatu Wada Ahmed sun fi mayar da hankali ne kan batutuwan da suka shafi tarbiyya, soyayya, da matsalolin zamantakewa. Littafinta mafi shahara, ‘Rabin Raina’, ya nuna yadda mace ke da ikon yin zaɓi a cikin rayuwarta ta aure da soyayya.
Wannan jigo yana nuni da tarbiyya ta zamantakewa da kuma buƙatar inganta fahimtar mace a cikin al’umma. Bugu da ƙari, rubuce-rubucenta suna da manufar ilmantarwa da inganta tunani, domin suna amfani da labarai wajen koyar da halaye nagari, gaskiya, da mutuntawa.
Gudunmawar Rubuce-Rubucenta ga Tarbiyya
Rubuce-rubucen Talatu Wada Ahmed sun taka muhimmiyar rawa wajen gina tarbiyyar matasa ta hanyoyi da dama.
- Na farko, ta yi amfani da labarinta wajen nuna muhimmancin ilimi ga mace, ta yadda mace za ta fahimci darajar kanta da kuma rawar da take takawa a ci gaban al’umma.
- Na biyu, ta ƙarfafa girmama iyaye da bin dokokin addini a cikin labaran nata.
- Na uku, ta yi kira ga zaman lafiya, juriya, da fahimtar juna tsakanin ma’aurata da al’umma baki ɗaya.
Waɗannan saƙonni suna nuni da cewa rubuce-rubucenta suna koyar da halaye na gaskiya, amana, da mutunci waɗanda su ne ginshiƙan tarbiyya.
Littafin Ina Son Sa Haka ya nuna cewa tattaunawa kan soyayya, aure da rayuwar matasa ba kawai don nishaɗi ba ne, har ma don gina tarbiyya. Ta hanyar labaranta, Balaraba Ramat Yakubu ta zama malamar tarbiyya ta hanyar adabi – tana koyar da gaskiya, ilimi, da gyaran halaye cikin salo mai sauƙi da jan hankali a taƙaitaccen darasi.
Wanann bayanin an ciro shi ne daga maƙalar da aka gabatar a taron makon Hausa wanda ya gabata a Ranar 24 ga wata Oktoba 2025 a Jami’ar Ilimi ta tarayya da ke Bichi.
Danna nan don karanta Koyar Da Tarbiyya A Cikin Rubuce-rubucen Ado Ahmad Gidan Dabino
Edita@rumasau-kallamu
