Tag: Kiɗan Fiyano

  • Rasuwar Makaɗa, Sarkin Kiɗan Maradun Alhaji Musa (Ɗanƙwairo)

    Rasuwar Makaɗa, Sarkin Kiɗan Maradun Alhaji Musa (Ɗanƙwairo)

    Rasuwar Makaɗa, Sarkin Kiɗan Maradun Alhaji Musa (Ɗanƙwairo) Usman Ɗankwanagga a 1991.

    Sarkin Kiɗan Maradun, Makaɗa Alhaji Musa Ɗanƙwairo Maradun, bayan wata gajeruwar rashin lafiya; Allahu cikin ikonsa ya karɓi rayinsa a ranar Juma’a 13 ga watan Satumba, 1991. Ya rasu a gidansa a Gidan Kano, Ƙaramar Hukumar Maradun, Jihar Zamfara.

    Allahu, karimun rahimun, ya daɗa haskaka makwancinsa, ya hore masa ni’imomi na Raudhatun min Riyadhil Jannah.

    Makaɗa Alhaji Musa Ɗanƙwairo bawanka ne, ya sami shekaru talatin (30) izuwa ga jinƙanka; Allahu ka daɗa yafe kurakuransa, ka yi masa afuwa, ka kwantar da shi cikin Rahamarka, madauwamiya.

    Domin karanta cikakken bayani a kan Halifofin Makaɗa Alhaji Musa Ɗanƙwairo danna nan.

    Domin karanta cikakken bayani a kan Takaiceccen Tarihin Rayuwar Dr. Yahaya Tanko danna nan.

    Wannan bayanin an ciro shi ne daga Littafin Tarihin Rayuwa Da Halifofin Makaɗa Alhaji Musa Ɗanƙwairo Maradun A Aiwatar Da Sadar Da Waƙoƙin Baka Na Hausa; wanda Prof. Sa’idu Muhammad Gusau ya wallafa shi; domin karanta cikakken Littafin danna nan.

  • Ire-iren Kiɗan Fiyano

    Ire-iren Kiɗan Fiyano

    Kiɗan fiyano ba kala guda ba ne; ma’ana ba sauti ɗaya ake samu na amo daga fiyano ba, akwai sautuka kala-kala; muhimmai daga ciki kuma sanannu guda uku ne.

    Ire-Iren Kiɗan Fiyano su ne:

    • Raps ko Rapping

    Rapping na ɗaya daga cikin ire-iren Kiɗan fiyano. Rapping-Wikipedia da The Free Encyclopedia sun nuna Raps na nufin “karatu da sauri ko magana da sauri”. Raps wani salo ne na waƙa wanda ake jin tashin sautin murya da sauri-sauri mai kama da magana.

    • Reggae Reggae

    An samo asalin wannan kiɗa ne daga ƙasar Jamaica tun a shekarar 1960, wanda mutanen Jamaica ke amfani da shi wajen kaɗe-kaɗe da raye-rayensu, kuma yana daga cikin tsofaffin nau’o’in kiɗa kamar Ska da Rocksteady. Kiɗan Reggae ya fi sauri a kan Rocksteady amma kuma ya fi kiɗan Ska tsauri.

    Ƙamusun Reggae- Wikipedia da The Free Encyclopedia, sun bayyana cewa, asalin kalmar ta fara bayyana a cikin ƙamusun Ingilishi ta Jamaica a shekarar 1967. Waƙar Reggae salonta yana fitar da damuwa a zuciya. Duk waƙar da aka yi da wannan salo, tana da abin da ake kira code, wani nau’in kiɗa daban.

    • Hip Hop

    Wani salon kiɗa ne wanda ake yin rap a cikinsa. Salon waƙar Rap da na Hip Hop suna da kamanci, suna maye gurbin juna a wasu lokuta.

    Wannan bayanin an ciro shi ne daga Littafin Kiɗan Fiyano A Wajen Hausawa wanda Ibrahim Baba (Nayaya) ya wallafa shi.

    Domin karanta cikakken bayani a kan Samuwar Fiyano A Ƙasar Hausa danna nan

  • Muhallan Da Ake Waƙoƙin Fiyano Na Hausa

    Muhallan Da Ake Waƙoƙin Fiyano Na Hausa

    Muhallan da ake waƙoƙin Fiyano na Hausa su ne wuraren da mawaƙan Hausa masu amfani da fiyano suke rera waƙoƙinsu.

    Muhallan Fiyano su ne kamar haka:

    1. Fina-finan Hausa

    Wato irin fina-finan da ake yi a ƙasar Hausa, ko kuma Hausawa suke yi, ko kuma ake yi da harshen Hausa; To a cikinsu akan samu kaɗe-kaɗe na fiyano; da kuma waƙoƙin da aka yi amfani da fiyano wajen aiwatar da su.

    2. Tarukan Siyasa

    A nan ya shafi dukkanin wani dandazon mutane da za a tara a dalilin siyasa, wanda a wannan wuri akan samu waƙoƙin da aka rera da kiɗan fiyano, a wasu lokutan ma akan samu makaɗan fiyano a wurin.

    3. Bukukuwa

    Dukkanin wani nau’i na biki, sawa’un bikin suna ne ko aure ko wanin waɗannan. A nan, za a iske waƙoƙi da dama da aka rera su ta hanyar amfani da fiyano. A wani lokaci kuma, akan samu makaɗan fiyano a wuraren bukukuwa domin yin kiɗan fiyano.

    4. Majalisi

    Wannan kuwa ya shafi wuraren yabon Manzon Allah (Sallallahu Alaihi Wasallam) da halifofinsa da sauran mutanen kirki. A wannan muhalli ma, akan yi amfani da fiyano wajen yin kiɗa ga waƙar da aka yi ta yabo.

    5. Tallace-Tallace

    Dukkanin wani nau’i na tallace-tallace, sawa’un tallar magunguna ne ko wasu abubuwa ne, kamar robobi da kayan abinci da yaduna da sauransu. To a nan, su ma akan yi musu waƙoƙi ta hanyar amfani da kiɗan fiyano

    6. Kafofin Yaɗa Labarai

    Wannan ya shafi kafofin sadarwa kamar gidajen radiyo da talabijin, domin sukan yi amfani da kiɗan fiyano a yayin da wani shiri ya ƙare kuma suna son sanya wani. Haka zalika, sukan yi amfani da shi domin tallata wani abu da wani kamfani zai ba su.

    7. Yabon Masoya

    Ma’abota soyayya tsakanin maza da mata sukan yi amfani da fiyano wajen yabon junansu, wato za a iske budurwa ta yi wa saurayinta waƙa, kuma ta je an yi mata kiɗan fiyano, ko kuma shi ya mata waƙa, kuma ya je an masa kiɗa da fiyano.

    Wannan bayanin an ciro shi ne daga Littafin Kiɗan Fiyano A Wajen Hausawa wanda Ibrahim Baba (Nayaya) ya wallafa shi.

    Domin karanta bayani a kan Asalin Kiɗan Fiyano danna nan

    Domin karanta bayani akan Misalan Waƙoƙin Hausa Na Fiyano danna nan

  • Misalan Waƙoƙin Hausa Na Fiyano

    Misalan Waƙoƙin Hausa Na Fiyano

    Zainab (2009:84) ta ce “Waƙoƙin fiyano na Hausa su ne waƙoƙin da suka samu canje-canje; daga kayan kiɗa na gargajiya zuwa kayan kiɗa na zamani; kamar fiyano da jita da sauransu”.

    Kamar yadda aka ambata a sama, yawancin mawaƙan wannan zamani suna amfani da fiyano ne wajen kaɗe-kaɗen waƙoƙinsu, don haka kenan waƙoƙin da suka samar na kiɗan fiyano ne.

    Cikin irin waɗannan waƙoƙin akwai:

    • Sakarkari ta Aminuddeen Ladan Abubakar (Alan Waƙa)
    • Rayuwa tana faruwa ta Fati Musa Ƙofar Wambai
    • Gatana ta Malam Nafi’u Nguru
    • Ku Ɗinka Hijabi ta Malam Ibrahim Lalula Nguru
    • Bulaliya ta Abubakar Sadiq Suwa’ilu
    • Rawa-rawa ta Naziru M. Ahmad
    • Almajiri ta Muhammad Sani Aliyu
    • Ƙarshen Tika-tika Tik ta Aliyu Auta Masani, Nguru
    • Ku Yi Haƙuri ta Jibrin Muhammad Jalatu
    • Waƙar Rigar ‘Yanci ta AbdulAziz Abdullahi Ningi

    Wannan bayanin an ciro shi ne daga Littafin Kiɗan Fiyano A Wajen Hausawa wanda Ibrahim Baba (Nayaya) ya wallafa shi.

    Domin karanta cikakken bayani a kan Muhallan da Ake Waƙoƙin Fiyano na Hausa danna nan

    Domin karanta bayani akan Ire-iren Kiɗan Fiyano danna nan

  • Mawaƙan Da Ake Yi Wa Kiɗan Fiyano

    Mawaƙan Da Ake Yi Wa Kiɗan Fiyano

    Mafi yawan mawaƙa da ake yi wa kiɗan fiyano matasa ne, imma dai mata ne ko kuma maza; domin a yanzu ire-iren kiɗan fiyano ne ya mamaye dukkanin waƙoƙin da ake rerawa.

    Sawa’un waɗannan waƙoƙi sun ƙunshi jigon soyayya ce, ko gargaɗi ko faɗakarwa ko wa’azi ko kuma hannunka mai sanda, ko kuma ma waƙoƙin da suka shafi yabo ne ga wani.

    Ga wasu daga cikin mawaƙa da ake yi wa kiɗan fiyano:

    1. Aminuddeen Ladan Abubakar (Alan Waƙa)

    2. Mudassir Ƙasim

    3. Adam A. Zango

    4. Haruna Aliyu Ningi

    5. Jibrin Muhammad Jalatu

    6. Sadi Sidi Sharifai

    7. Maryam Sangandale

    8. Yakubu Muhammad 2 Effects

    9. Sani Musa Danja 2 Effects

    10. Ali Jita

    11. Hajara Isa Aliyu Nguru

    12. Musbahu M. Ahmad

    13. Murja Baba

    14. Maryam Fantimoti

    15. Nura M. Inuwa

    Wannan bayanin an ciro shi ne daga Littafin Kiɗan Fiyano A Wajen Hausawa wanda Ibrahim Baba (Nayaya) ya wallafa shi.

    Domin karanta cikakken bayani a kan Misalan Waƙoƙin Hausa Na Fiyano danna nan

    Domin karanta bayani akan Wuraren Da Ake Kiɗan Fiyano (Situdiyo) danna nan

  • Masu Yin Kiɗan Fiyano A Ƙasar Hausa

    Masu Yin Kiɗan Fiyano A Ƙasar Hausa

    Bayan samun fiyano a ƙasar Hausa, an samu makaɗa da dama da suka sayo ta; kuma suka buɗe shaguna a wurare daban-daban domin yin kaɗe-kaɗe na fiyano.

    Daga cikin masu kiɗan fiyano a ƙasar Hausa akwai:

    1. Ahmad Mahmud Gusau

    2. Basiru Bala Maigoro, Sokoto

    3. Dauda Adamu Kahuta (Rarara)

    4. Faruq Nagudu

    5. Rabi’u Dalle

    6. Firdausi Yar Dubai

    7. Aminu Garba Maidawayya

    8. Usaini Kaɗo Ƙofar Na’isa

    9. Zainab A Baba

    10. Adamu Hassan Nagudu

    Wannan bayanin an ciro shi ne daga Littafin Kiɗan Fiyano A Wajen Hausawa wanda Ibrahim Baba (Nayaya) ya wallafa shi.

    Domin karanta cikakken bayani akan Mawaƙan Da Ake Yi Wa Kiɗan Fiyano danna nan.

    Domin karanta bayani akan Muhallan Da Ake Waƙoƙin Fiyano Na Hausa danna nan